تبلیغات
اعتیاد - کامل ترین اطلاعات درمورد متادون
یکشنبه 18 اسفند 1387

کامل ترین اطلاعات درمورد متادون

   نوشته شده توسط: قاسم تورنگ    نوع مطلب :آگاهی در مورد انواع مواد مخدر ،


متادون چیست؟
متادون متعلق به گروهی از مواد به نام شبه افیون هاست. شبه افیون ها موادی با ساختار شیمیائی و عملكردی شبیه به مورفین هستند ( طبیعی و صناعی )، یكی از زیر گروههای شبه افیون ها خانواده مواد افیونی است كه شامل داروهای تسكین دهنده درد عصبی مركزی طبقه بندی می شوند بدین صورت كه كاركرد آنها به عنوان كاهش فعالیت این سیستم است. الكل، كانابیس، بنز و دیازپین ها ( شامل دیازپام، لورازپام و...) موارد دیگری از داروهای مضعف هستند. متادون به صورت صناعی ساخته می شود و به عنوان جانشینی برای درمان افراد و ابسته به هروئین و سایر شبه افیون ها به كار می رود. طول مدت اثر آن بسیار طولانی تر از هروئین است به طوری كه مدت اثر یك دوز واحد آن تقریباً 24 ساعت است درحالیكه درمورد هروئین ممكن است فقط 2 ساعت باشد. در یك برنامه درمانی معمولاً متادون به صورت محلولی در آب میوه تجویز می گردد.




به طور كلی دو نوع برنامه درمانی با متادون وجود دارد:

1- درمان نگهدارنده یا طولانی مدت كه ممكن است ماهها یا سالها به طول انجامد. هدف در این برنامه كاهش آسیب های ناشی از مصرف مواد و بهبود كیفیت زندگی است.

2- برنامه سم زدائی در روش پرهیز مدار ( كوتاه مدت) كه تقریباً 14- 5 روز طول می كشد. هدف از این برنامه كاهش رنج های ناشی از قطع مواد افیونی مانند هروئین است.

فواید درمان با متادون :

بسیاری از مردم براین باورند كه مصرف كنندگان مواد افیونی بهتر است كه مصرف این مواد را به طور كلی قطع كنند. اگر چه این انتخاب برای بعضی از مصرف كنندگان این مواد مناسب به نظر می رسد، اما برای بعضی از آنها احتمال بازگشت زیاد است.

البته، تحقیقات نشان داده اند كه برنامه نگهدارنده بامتادون می تواند جنبه های مختلف بهداشتی زندگی فرد معتاد به هروئین را به دلایل زیر ارتقاء بخشد:

1- هروئین با مواد دیگر مخلوط می شود و ناخالصی آن زیاد است.

2- متادون به صورت خوراكی تجویز می شود و خطرات ناشی از تزریق هروئین را ندارد.

این امر موجب كاهش خطرات ناشی از استفاده مشترك از وسایل آلوده در تزریق می گردد و درنتیجه احتمال عفونت های منتقل شونده از راه خون همچون هپاتیتB، هپاتیتC (كه موجب مشكلات طولانی مدت برای كبد می شوند) و HIV كاهش می یابد.

3- افرادی كه تحت درمان نگهدارنده بامتادون هستند معمولاً به شیوه زندگی متعادل و باثباتی دست می یابند كه شامل بهبود وضعیت تغذیه و خواب می شود.

4- فردكمتر تحت استرس قرار می گیرد به این علت كه نگران چگونگی تامین هروئین برای استفاده مكرر در طول شبانه روز نیست.

5- متادون به مدت طولانی دربدن باقی می ماند بنابراین روزانه یك بار مصرف می شود.

6- میزان جرم جهت تامین هزینه خرید هروئین كاهش می یابد.

7- موجب كاهش ارتباط معتادان باسیستم قاچاق و عرضه كنندگان مواد می شود.

8- متادون نسبت به مواد غیر قانونی ارزان تر است.

9- دربعضی شرایط می توان متادون را قطع نمود (درصورت تشخیص تیم درمانی ).

متادون در اشکال مختلف

درصورت مصرف متادون دربرنامه نگهدارنده بایدبه موارد زیرتوجه نمود:

1- توجه شود كه مراجعان برنامه نگهدارنده با متادون مشاوره تخصصی دریافت كنند.

2- متادون همانند هروئین قوی است و درصورت مصرف غلط خطرناك است.

3- مادامیكه فرد تحت درمان بامتادون است درواقع به صورت جسمی وابسته به شبه افیون هاست.

4- فرد بامصرف یك دوز متادون تجربه نشئگی را ندارد.

5- فرد باید متعهد شود كه روزانه ( حتی درتعطیلات ) برای دریافت متادون مراجعه كند.


عوارض :

بعضی افراد در برنامه نگهدارنده با متادون علائم ناخواسته ای را در طول درمان تجربه خواهد كرد. ممكن است كه علت آن دوزمتادون تجریز شده باشد به صورتی كه بسیار كم یا بسیار زیاد باشد كه بخصوص درشروع درمان ایجاد می شود. بعضی از این علائم ناشی از عوارض خود متادون است.

هنگامی كه مقدار تجویز شده بسیار كم باشد علائم شبیه به آنفلوانزا است وشامل موارد زیراست:

1- آبریزش بینی، عطسه

2- سیخ شدن موها

3- دردهای شكمی

4- دردپشت ومفاصل

5- احساس ضعف جسمی

6- افزایش درجه حرارت بدن و احساس سرما

7- از دست دادن اشتها

8- تعریق

9- لرزش

10- تحریك پذیری و پرخاشگری

11- اسپاسم ماهیچه ای وپرش عضلانی

12- اختلال درخواب

13- تهوع و استفراغ

14- ولع برای مواد

15- خمیازه

16- اسهال

فردی كه مصرف متادون را یكباره قطع كند ممكن است بسیاری از علائم ذكر شده را تجربه نماید. علائم ترك ( بازگیری) معمولاً یك تا سه روز بعد از آخرین مصرف شروع می شود و در حدود روزششم به حداكثر می رسد اما مدت طولانی تری به طولانی می انجامد.

علائم ناشی از مصرف متادون به مقدار زیاد عبارتند از:

1- خواب آلودگی و چرت زدن 6- ضعیف شدن نبض و كاهش فشار خون

2- تهوع واستفراغ 7- طپش قلب

3- تنفس سطحی 8- سرگیجه

4- مردمك نوك سنجاقی 9- اختلال در عملكرد جنسی

5- كاهش دمای بدن 10- گردش خون ضعیف

بعضی افراد ممكن است عوارض را تجربه كنند كه ارتباطی با دوز مصرفی متادون ندارد:

1- تعریق (فردبایدحداقل دولیتر آب در روز بنوشدتا دچاركمبود آب بدن نشود)

2- یبوست

3- درد ماهیچه ها ومفاصل

4- كاهش میل جنسی

5- جوش های پوستی و خارش

6- تسكین

7- احتباس مایع

8- كاهش اشتها، تهوع و استفراغ

9- دردشكمی

10- پوسیدگی دندان

11- بی نظمی درقاعدگی

این عوارض مدت كوتاهی پس ازمصرف متادون فروكش می كند.

درافرادی كه كاركرد كبدی آنها ضعیف است ( به طور مثال عفونت هپاتیتB، هپاتیت ها ونیز استفاده طولانی مدت از الكل ) مقدار متادون تجویز شده نیاز به نظارت دقیقی دارد.

افرادی كه به مواد افیونی و ابستگی ندارند در صورت مصرف متادون علائمی را تجربه خواهند كرد كه شبیه به علائم ناشی از مصرف مقدار زیاد متادون است (قبلاً ذكر شده است ) .


شکلهای مختلف متادون

مصرف متادون همراه با سایر داروها

مصرف داروهای دیگر همراه متادون، بخصوص اگر آنها هم مضعف باشند ( مانند الكل، افیونها از جمله هروئین یا بنزودیازپین ها مانند دیازپام )، خطر overdose راافزایش می دهد. مصرف مقادیر زیاد الكل درچند روز یا چند هفته می تواند طول زمان اثر متادون را كوتاه كند و موجب شود كه شخص قبل از مصرف دوز بعدی علائم ترك ( بازگیری ) راتجربه نماید.

این نكته بسیار مهم است كه فرد هنگام مراجعه به پزشك یا دانپزشك، مصرف متادون راگزارش دهد تا داروهائی كه موجب تاثیر بر درمان نگهدارنده با متادون می شوند را تجویز ننمایند.

Overdose و مرگ

مرگ در اثر مصرف متادون نادر است. مرگ مرتبط بامتادون تقریباً همیشه به دلیل مصرف همزمان سایر داروها بخصوص بنزودیازپین ها و یا الكل می باشد.

كادر حرفه ای بهداشتی عموماً پذیرفته اند كه درمان نگهدارنده با متادون دركاهش مرگ و میر معتادان به هروئین موثر است. مرگ در اثر مصرف متادون معمولاً به دلایل زیر اتفاق می افتد:

1- مصرف بیش از حد به طور اتفاقی ـ تحقیقات نشان داده است كه سوء مصرف الكل و بنزودیازپین ها درمراجعان دریافت متادون شایع است. هرگونه مصرف همزمان داروهای مسكن، ازجمله افیونهائی مانند هروئین، الكل و بنزودیازپین ها موجب افزایش خطر سركوب تنفسی، اغماو مرگ می شود.

2- خودكشی ـ اختلالات عاطفی درمراجعان دریافت متادون شایع است.

3- صدمات و آسیب ها كه شامل تصادف باوسائل نقلیه نیز می باشد.


خطرات دیگر :

1- دسترسی به متادون توسط افراد دیگر (برای مثال اطفال) بسیار خطرناك است و می تواند موجب ایجاد علائم overdose شود. متادون اضافی را باید از دسترس بچه ها دور نگه داشت.

2- تزریق متادون خطری عمده جهت سلامتی افراد است و خطر overdose، لخته شدن خون، انسداد سیاهرگها و سایر مشكلات طبی را افزایش می دهد.


حاملگی وشیردهی :

زنان جامعه كه وابسته به مواد افیونی هستند باید ترغیب شوند كه هرچه سریعتر وارد برنامه نگهدارنده با متادون شوند زیرا مصرف متادون موجب كاهش عوارض ناشی از مصرف سایر مواد افیونی، مانند هروئین می شود. دلایل آن عبارتند از:

1- دوره های ترك ناخواسته كه با مصرف سایر مواد افیونی همراه است و موجب آسیب به جنین می گردد درمصرف روزانه متادون رخ نمی دهد.

2- كیفیت زندگی این افراد در درمان نگهدارنده بامتادون بهبود می یابد كه موجب بهبود تغذیه و كاهش تنفس می گردد و نتیجه آن سلامت جنین خواهد بود.

3- متادونی كه توسط داروخانه یا مركز درمانی توزیع می شود حاوی هیچگونه ماده مضر دیگری كه به جنین منتقل شود، نیست.

همانند سایر مواد افیونی، متادون از را ه جفت به جنین منتقل می شود. بیشتر نوزادانی كه از مادران مصرف كننده متادون به دنیا می آیند، پس از تولد دچار علائم ترك می شوند. علائم آنها از نظر طول مدت و شدت علائم متغیر است. این نوزادان را می توان پس از تولد دربیمارستان به نحو موفقیت آمیزی درمان نمود. به طور كلی، زنانی كه از متادون استفاده می كننند درمقایسه با مصرف هروئین، دچار مشكلات و عوارض كمتری می شوند.

چون مقدار كمی متادون از راه شیر به نوزاد منتقل می شود، مادرانی كه دربرنامه نگهدارنده با متادون هستند، ترغیب می شوند كه به منظور كاهش علائم ترك متادون در نوزادان، به شیردهی ادامه دهند.

متادون در شیرمادر 4-2 ساعت پس از مصرف به حداكثر مقدار خود می رسد، بنابراین شیردادن به نوزاد قبل از مصرف متادون موجب می شود كه متادون كمتری به نوزاد برسد.


قانون (استرالیا):

تزریق متادون یامصرف بیش از یك دوز در یك زمان، یادادن متادون به افراد دیگر غیر قانونی است ـ دراسترالیا، همانند اكثر كشورهای غربی، متادون به صورت قانونی تهیه شده است وتوسط پزشكانی كه دارای مجوز هستند، تجویز می گردند.


متادون و رانندگی (استرالیا):

هرفردی كه تحت تاثیر یك دارو باشد رانندگی او غیر قانونی است زیرا قادر به كنترل مناسب خودرو نیست. این مورد شامل مصرف متادون هم می باشد و نقض این قانون موجب جریمه هائی مانند ممنوعیت رانندگی خواهد شد.