روانگردان
مصرف مواد مخدر و اعتیاد به آن خطرناكترین پدیده جامعه
امروزی بحساب می آید كه جز تباهی، نابودی، بـیـماری،
پشیمانی و مرگ چیزی بدنبال نخواهد داشت. نـتـیـجـه و
عاقبت افرادی كه به مصرف مواد مخدر مبادرت می ورزنـد
بـاید درس عبـرتـی برای افراد دیگر بخصوص جوانان باشـد
تا بخاطر شادی ها، خوشـی هـا و اثـرات كـاذب زود گذر و
تحت تاثیر دوستان ناباب هرگز حتی فكر مصرف آنها را نیز
بـه خـود راه نـدهنـد. در این قسمت برای آشنایی بیشتـر
شما با انواع مواد مخدر و اثرات سوئشان مطالــبی آورده
شـده اسـت كــه امید می رود با خواندن آن افقی روشـن
برای پیشـگیـری و رهایی قطعی در فرا سوی دیدگاه همه
افراد شكل گیرد.
به امید روزی كه هـمه جـوانـان در سـایـه تـلاش و كـوشــش و در پناه سلامتی و بدور از هرگونه مواد مخدر و روانگردان به آباد كردن وطن خویش بپردازند. انشاءالله
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
تمامی داروهای مخدر و روانگردان، مغز و نواحی مخـتـلف بـدن را تـحت تـاثـیـر خـود قـرار میدهند و تعادل شیمیایی بدن را بر هم میزنند. احساساتی كه در پی این گونه مواد در بدن ایجاد میگردند به عوامل زیر بستگی دارد:
- سن: مواد مخدر در جوانان تاثیر سوء بیشتری دارد بـخاطر آنكه مغزشان در حال رشد و تكامل است.
- زمان استعمال
- خلوص مواد
- میزان مصرف
- چگونگی مصرف (تزریق، خوراكی، دود كردن، استنشاق )
- خلق و خو، سطح سلامتی و شرایط محیطی فرد.
مواد روانگردان
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
مواد روانگردان به 4 گروه تقسیم بندی میگرند:
1- STIMULANT (محركها): افزایش انرژی، هوشیاری ذهنی و فـعالـیـت جـسـمــانی، كاهش خستگی، سركوب گرسنگی، افزایش ضربان قبل و فشار خون. مثال: كـوكـائــین و كافئین .
2- DEPRESSAN (سركوبگرها): كاهـش انــرژی، هـوشیـاری ذهـنـی، ضـربـان قـلـب، فعالیت جسمانی و سرعت تنفس، كاهش سرعت عكس العمل،خواب آور و القاء حالت رویا. مثال: الكل ، مرفین و هروئین.
3- HALLUCINOGENS (توهم زاها): تغـیـیـر و اخـتـلال در خـلق و خـو، ادراك و حــواس بینایی، شنوایی و احساسات، القاء حالت رویا. مثال: ماری جوآنا و ال اس دی.
4- NARCOTICS (مخدرها): القاء بی حسی، كرختی،رخوت و خواب شدید.
انواع گیاهان روانگردان
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1- OPIUM POPPY (خشخاش)
داروهای استخراجی: هروئین، مورفین، كـدئـیـــن، تریاك. مسكن و ضد درد میباشند.
2- CANNABIS SATIVA ( شاهدانه)
داروهای استخراجی: TETRAHYDROCANNABINOL كه مـــاده ای مسـكن، شـل كنـنـده عـضلات، خـواب آور و آنـتـی بیـوتـیك است. ماری جوآنا و حشیش ازآن گرفته می شـود. حشیش از صمغ گیاه و ماری جوآنا از ساقه و برگ آن.
3- COCA
از آن كوكائین استخراج میشود كه یك آلكالوئید بی حس كننده موضعی میباشد.
نكته:
به تزریق وریدی موادمخدر MAINLINING و به تزریق زیر پوست و عضلات SKIN POPPING میگویند.
حشیش، ماری جوآنا و هروئین...
قیمت روان گردانها برای جذب مشتری بیشتر کاهش یافته است
با اشاره به تصور غلط اعتیادآور نبودن روانگردانها؛
رییس انجمن مبارزه با آسیبهای رفتاری هشدار داد:
قیمت روانگردانها برای جذب مشتری بیشتر کاهش یافته است
رییس انجمن مبارزه با آسیبهای رفتاری اعلام کرد: به اذعان بسیاری از مراجعهکنندگان به کلینیکهای درمانی، با تصور غلط اعتیادآور نبودن روانگردانها و محرکها، قیمت این مواد در کشور برای بازاریابی و جذب مشتری، کاهش محسوس داشته است.
دکتر بهرام یگانه در گفتوگو با خبرنگار «اجتماعی» ایسنا، ضمن بیان این مطلب، نسبت به افزایش گرایش به مصرف مواد روانگردان به جای مخدرهای سنتی هشدار داد و گفت: مواد اولیه روانگردانها از پوست درخت «ساسافراس» یا از داروهای «سودوافدرین» و «افدرین»، یعنی داروهای محرک خفیفی که در سطح جهان به راحتی در دسترس هستند، تهیه میشود.
وی با بیان این که «سودوافدرین» به عنوان ماده اولیه در قرصهای ضدسرماخوردگی نظیر سرماخوردگی، استامینوفن و آنتیهیستامین نیز استفاده میشود، خاطرنشان کرد: بخش اعظم قرصهای ضدسرماخوردگی به عنوان ناخالصی در تولید و ترکیب قرصهای روانگردان و اکستازی استفاده میشوند که بر این اساس، عوارض قرصهای روانگردان به علت داشتن ناخالصی بسیار، بسیار افزایش مییابد که در این زمینه نیز باید به جوانان اطلاعرسانی شود.
رییس انجمن مبارزه با آسیبهای رفتاری اظهار کرد: روانگردانها در انواع مختلف تولید و توزیع میشوند که البته متاسفانه راههای ترانزیت آنها نیز به دلیل همین متنوع بودن، بسیار مختلف است که در این زمینه، افزایش اطلاعات و آگاهی ماموران در زمینه انواع این مواد و راههای انتقال آنها به کشور توسط قاچاقچیان ضرورت دارد.
وی با اشاره به انواع مواد محرک و توهمزا بیان کرد: کوکایین و شیشه از عمده مواد محرک، ال.اس.دی از عمده مواد توهمزا و اکستاسی از عمده مواد توهمزای محرک محسوب میشود.
یگانه کاهش حافظه و تمرکز، اضطرابهای شدید، بیمیلی و ناتوانی جنسی در مردان، عوارض تناسلی، اختلال در قاعدگی و عقیمی در زنان، عوارض کلیوی از جمله نارسایی حاد و آمفاکتوسهای کلیه که مجبور شدن به انجام دیالیز را در پی دارد، انواع عوارض قلبی، عوارض ریوی از قبیل اختلال تنفسی، عوارض نورولوژیک مانند تشنج و سردرد و همچنین عوارض گوارشی مانند دردهای شدید شکمی و تهوع را از مهمترین عوارض مصرف روانگردانها برشمرد.
«اظهارات افراد خارج از دبیرخانه ستاد، مندرج در سایت الزاماً به معنای موضع رسمی ستاد مبارزه با موادمخدر نمی باشد.»
عوارض کراک شش برابر بیشتر از دیگر مخدر ها است
دکتر سعید صفاتیان مدیر کل درمان و بازپروری ستاد مبارزه با مواد مخدر گفت: کراک از هروئین تشکیل شده و اعتیاد به کراک سبب از بین رفتن درد و احساس نشاط آنی و زود گذر و ایجاد تحرک در فرد است و دو الی سه سالی است که قاچاقچیان آن را در بین جوانان توزیع می کنند.
وی ادامه داد: مصرف کراک بین گروه سنی 25 الی 45 سال شایع است.
یک مقام مسئول ستاد مبارزه با مواد مخدر در گفت وگو با برنا:
عوارض کراک شش برابر بیشتر از دیگر مخدر ها است
مدیر کل درمان و بازپروری ستاد مبارزه با مواد مخدر گفت: درست خلوص کراک بالاست و همچننین کدوئین موجود در آن تاثیر مرفین را در بدن بیشتر می کند به همین خاطر عوارض آن شش برابر بیشتر از دیگر مخدرهای موجود در کشور است.
سعید صفاتیان مدیر کل درمان و بازپروری ستاد مبارزه با مواد مخدر در گفت و گو با خبرنگار اجتماعی برنا بیان کرد: کراک از هروئین تشکیل شده و اعتیاد به کراک سبب از بین رفتن درد و احساس نشاط آنی و زود گذر و ایجاد تحرک در فرد است و دو الی سه سالی است که قاچاقچیان آن را در بین جوانان توزیع می کنند.
وی ادامه داد: مصرف کراک بین گروه سنی 25 الی 45 سال شایع است.
صفاتیان اظهار داشت: با توجه به مصرف کراک وعدم وابستگی جسمی آن برای معتادان اما وسوسه های روحی عاملی میشود تا معتاد نتواند این مخدر را ترک کند.
صفاتیان خاطر نشان کرد: ترک اعتیاد و بازگشت به حالت اولیه برای معتادان بسیار دشوار است چون دچار بیماری های روانی و تغییرات شخصیتی می شوند.
مدیر کل درمان و بازپروری ستاد مبارزه با مواد مخدردر خاتمه افزود: کراک موادی است که آن را تزریق کرده و در محل تزریق آن هیچگونه پوسیدگی و اینکه عضولات دست از بین نخواهد رفت به خاطر اینکه حالت اسیدی که داررو دارد تاثیرات منفی راجای خواهد گذاشت .
کامل ترین اطلاعات درمورد متادون
متادون متعلق به گروهی از مواد به نام شبه افیون هاست. شبه افیون ها موادی با ساختار شیمیائی و عملكردی شبیه به مورفین هستند ( طبیعی و صناعی )، یكی از زیر گروههای شبه افیون ها خانواده مواد افیونی است كه شامل داروهای تسكین دهنده درد عصبی مركزی طبقه بندی می شوند بدین صورت كه كاركرد آنها به عنوان كاهش فعالیت این سیستم است. الكل، كانابیس، بنز و دیازپین ها ( شامل دیازپام، لورازپام و...) موارد دیگری از داروهای مضعف هستند. متادون به صورت صناعی ساخته می شود و به عنوان جانشینی برای درمان افراد و ابسته به هروئین و سایر شبه افیون ها به كار می رود. طول مدت اثر آن بسیار طولانی تر از هروئین است به طوری كه مدت اثر یك دوز واحد آن تقریباً 24 ساعت است درحالیكه درمورد هروئین ممكن است فقط 2 ساعت باشد. در یك برنامه درمانی معمولاً متادون به صورت محلولی در آب میوه تجویز می گردد.
به طور كلی دو نوع برنامه درمانی با متادون وجود دارد:
1- درمان نگهدارنده یا طولانی مدت كه ممكن است ماهها یا سالها به طول انجامد. هدف در این برنامه كاهش آسیب های ناشی از مصرف مواد و بهبود كیفیت زندگی است.
2- برنامه سم زدائی در روش پرهیز مدار ( كوتاه مدت) كه تقریباً 14- 5 روز طول می كشد. هدف از این برنامه كاهش رنج های ناشی از قطع مواد افیونی مانند هروئین است.
فواید درمان با متادون :
بسیاری از مردم براین باورند كه مصرف كنندگان مواد افیونی بهتر است كه مصرف این مواد را به طور كلی قطع كنند. اگر چه این انتخاب برای بعضی از مصرف كنندگان این مواد مناسب به نظر می رسد، اما برای بعضی از آنها احتمال بازگشت زیاد است.
البته، تحقیقات نشان داده اند كه برنامه نگهدارنده بامتادون می تواند جنبه های مختلف بهداشتی زندگی فرد معتاد به هروئین را به دلایل زیر ارتقاء بخشد:
1- هروئین با مواد دیگر مخلوط می شود و ناخالصی آن زیاد است.
2- متادون به صورت خوراكی تجویز می شود و خطرات ناشی از تزریق هروئین را ندارد.
این امر موجب كاهش خطرات ناشی از استفاده مشترك از وسایل آلوده در تزریق می گردد و درنتیجه احتمال عفونت های منتقل شونده از راه خون همچون هپاتیتB، هپاتیتC (كه موجب مشكلات طولانی مدت برای كبد می شوند) و HIV كاهش می یابد.
3- افرادی كه تحت درمان نگهدارنده بامتادون هستند معمولاً به شیوه زندگی متعادل و باثباتی دست می یابند كه شامل بهبود وضعیت تغذیه و خواب می شود.
4- فردكمتر تحت استرس قرار می گیرد به این علت كه نگران چگونگی تامین هروئین برای استفاده مكرر در طول شبانه روز نیست.
5- متادون به مدت طولانی دربدن باقی می ماند بنابراین روزانه یك بار مصرف می شود.
6- میزان جرم جهت تامین هزینه خرید هروئین كاهش می یابد.
7- موجب كاهش ارتباط معتادان باسیستم قاچاق و عرضه كنندگان مواد می شود.
8- متادون نسبت به مواد غیر قانونی ارزان تر است.
9- دربعضی شرایط می توان متادون را قطع نمود (درصورت تشخیص تیم درمانی ).
متادون در اشکال مختلف
درصورت مصرف متادون دربرنامه نگهدارنده بایدبه موارد زیرتوجه نمود:
1- توجه شود كه مراجعان برنامه نگهدارنده با متادون مشاوره تخصصی دریافت كنند.
2- متادون همانند هروئین قوی است و درصورت مصرف غلط خطرناك است.
3- مادامیكه فرد تحت درمان بامتادون است درواقع به صورت جسمی وابسته به شبه افیون هاست.
4- فرد بامصرف یك دوز متادون تجربه نشئگی را ندارد.
5- فرد باید متعهد شود كه روزانه ( حتی درتعطیلات ) برای دریافت متادون مراجعه كند.
عوارض :
بعضی افراد در برنامه نگهدارنده با متادون علائم ناخواسته ای را در طول درمان تجربه خواهد كرد. ممكن است كه علت آن دوزمتادون تجریز شده باشد به صورتی كه بسیار كم یا بسیار زیاد باشد كه بخصوص درشروع درمان ایجاد می شود. بعضی از این علائم ناشی از عوارض خود متادون است.
هنگامی كه مقدار تجویز شده بسیار كم باشد علائم شبیه به آنفلوانزا است وشامل موارد زیراست:
1- آبریزش بینی، عطسه
2- سیخ شدن موها
3- دردهای شكمی
4- دردپشت ومفاصل
5- احساس ضعف جسمی
6- افزایش درجه حرارت بدن و احساس سرما
7- از دست دادن اشتها
8- تعریق
9- لرزش
10- تحریك پذیری و پرخاشگری
11- اسپاسم ماهیچه ای وپرش عضلانی
12- اختلال درخواب
13- تهوع و استفراغ
14- ولع برای مواد
15- خمیازه
16- اسهال
فردی كه مصرف متادون را یكباره قطع كند ممكن است بسیاری از علائم ذكر شده را تجربه نماید. علائم ترك ( بازگیری) معمولاً یك تا سه روز بعد از آخرین مصرف شروع می شود و در حدود روزششم به حداكثر می رسد اما مدت طولانی تری به طولانی می انجامد.
علائم ناشی از مصرف متادون به مقدار زیاد عبارتند از:
1- خواب آلودگی و چرت زدن 6- ضعیف شدن نبض و كاهش فشار خون
2- تهوع واستفراغ 7- طپش قلب
3- تنفس سطحی 8- سرگیجه
4- مردمك نوك سنجاقی 9- اختلال در عملكرد جنسی
5- كاهش دمای بدن 10- گردش خون ضعیف
بعضی افراد ممكن است عوارض را تجربه كنند كه ارتباطی با دوز مصرفی متادون ندارد:
1- تعریق (فردبایدحداقل دولیتر آب در روز بنوشدتا دچاركمبود آب بدن نشود)
2- یبوست
3- درد ماهیچه ها ومفاصل
4- كاهش میل جنسی
5- جوش های پوستی و خارش
6- تسكین
7- احتباس مایع
8- كاهش اشتها، تهوع و استفراغ
9- دردشكمی
10- پوسیدگی دندان
11- بی نظمی درقاعدگی
این عوارض مدت كوتاهی پس ازمصرف متادون فروكش می كند.
درافرادی كه كاركرد كبدی آنها ضعیف است ( به طور مثال عفونت هپاتیتB، هپاتیت ها ونیز استفاده طولانی مدت از الكل ) مقدار متادون تجویز شده نیاز به نظارت دقیقی دارد.
افرادی كه به مواد افیونی و ابستگی ندارند در صورت مصرف متادون علائمی را تجربه خواهند كرد كه شبیه به علائم ناشی از مصرف مقدار زیاد متادون است (قبلاً ذكر شده است ) .
شکلهای مختلف متادون
مصرف متادون همراه با سایر داروها
مصرف داروهای دیگر همراه متادون، بخصوص اگر آنها هم مضعف باشند ( مانند الكل، افیونها از جمله هروئین یا بنزودیازپین ها مانند دیازپام )، خطر overdose راافزایش می دهد. مصرف مقادیر زیاد الكل درچند روز یا چند هفته می تواند طول زمان اثر متادون را كوتاه كند و موجب شود كه شخص قبل از مصرف دوز بعدی علائم ترك ( بازگیری ) راتجربه نماید.
این نكته بسیار مهم است كه فرد هنگام مراجعه به پزشك یا دانپزشك، مصرف متادون راگزارش دهد تا داروهائی كه موجب تاثیر بر درمان نگهدارنده با متادون می شوند را تجویز ننمایند.
Overdose و مرگ
مرگ در اثر مصرف متادون نادر است. مرگ مرتبط بامتادون تقریباً همیشه به دلیل مصرف همزمان سایر داروها بخصوص بنزودیازپین ها و یا الكل می باشد.
كادر حرفه ای بهداشتی عموماً پذیرفته اند كه درمان نگهدارنده با متادون دركاهش مرگ و میر معتادان به هروئین موثر است. مرگ در اثر مصرف متادون معمولاً به دلایل زیر اتفاق می افتد:
1- مصرف بیش از حد به طور اتفاقی ـ تحقیقات نشان داده است كه سوء مصرف الكل و بنزودیازپین ها درمراجعان دریافت متادون شایع است. هرگونه مصرف همزمان داروهای مسكن، ازجمله افیونهائی مانند هروئین، الكل و بنزودیازپین ها موجب افزایش خطر سركوب تنفسی، اغماو مرگ می شود.
2- خودكشی ـ اختلالات عاطفی درمراجعان دریافت متادون شایع است.
3- صدمات و آسیب ها كه شامل تصادف باوسائل نقلیه نیز می باشد.
خطرات دیگر :
1- دسترسی به متادون توسط افراد دیگر (برای مثال اطفال) بسیار خطرناك است و می تواند موجب ایجاد علائم overdose شود. متادون اضافی را باید از دسترس بچه ها دور نگه داشت.
2- تزریق متادون خطری عمده جهت سلامتی افراد است و خطر overdose، لخته شدن خون، انسداد سیاهرگها و سایر مشكلات طبی را افزایش می دهد.
حاملگی وشیردهی :
زنان جامعه كه وابسته به مواد افیونی هستند باید ترغیب شوند كه هرچه سریعتر وارد برنامه نگهدارنده با متادون شوند زیرا مصرف متادون موجب كاهش عوارض ناشی از مصرف سایر مواد افیونی، مانند هروئین می شود. دلایل آن عبارتند از:
1- دوره های ترك ناخواسته كه با مصرف سایر مواد افیونی همراه است و موجب آسیب به جنین می گردد درمصرف روزانه متادون رخ نمی دهد.
2- كیفیت زندگی این افراد در درمان نگهدارنده بامتادون بهبود می یابد كه موجب بهبود تغذیه و كاهش تنفس می گردد و نتیجه آن سلامت جنین خواهد بود.
3- متادونی كه توسط داروخانه یا مركز درمانی توزیع می شود حاوی هیچگونه ماده مضر دیگری كه به جنین منتقل شود، نیست.
همانند سایر مواد افیونی، متادون از را ه جفت به جنین منتقل می شود. بیشتر نوزادانی كه از مادران مصرف كننده متادون به دنیا می آیند، پس از تولد دچار علائم ترك می شوند. علائم آنها از نظر طول مدت و شدت علائم متغیر است. این نوزادان را می توان پس از تولد دربیمارستان به نحو موفقیت آمیزی درمان نمود. به طور كلی، زنانی كه از متادون استفاده می كننند درمقایسه با مصرف هروئین، دچار مشكلات و عوارض كمتری می شوند.
چون مقدار كمی متادون از راه شیر به نوزاد منتقل می شود، مادرانی كه دربرنامه نگهدارنده با متادون هستند، ترغیب می شوند كه به منظور كاهش علائم ترك متادون در نوزادان، به شیردهی ادامه دهند.
متادون در شیرمادر 4-2 ساعت پس از مصرف به حداكثر مقدار خود می رسد، بنابراین شیردادن به نوزاد قبل از مصرف متادون موجب می شود كه متادون كمتری به نوزاد برسد.
قانون (استرالیا):
تزریق متادون یامصرف بیش از یك دوز در یك زمان، یادادن متادون به افراد دیگر غیر قانونی است ـ دراسترالیا، همانند اكثر كشورهای غربی، متادون به صورت قانونی تهیه شده است وتوسط پزشكانی كه دارای مجوز هستند، تجویز می گردند.
متادون و رانندگی (استرالیا):
هرفردی كه تحت تاثیر یك دارو باشد رانندگی او غیر قانونی است زیرا قادر به كنترل مناسب خودرو نیست. این مورد شامل مصرف متادون هم می باشد و نقض این قانون موجب جریمه هائی مانند ممنوعیت رانندگی خواهد شد.
بله قلیان هم قربانی میگیرد
هر ساله عادت به مصرف دخانیات نزدیک به 5 میلیون نفر قربانی می گیرد. در منطقه خاور میانه سیگار نه تنها باعث بروز مشکلات زیادی شده بلکه یکی از عوامل افزایش مصرف قلیان به شمار می رود. این نوع اعتیاد به یک معضل بزرگ در آسیا تبدیل شده است.طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت هر 8 ثانیه یک نفر بر اثر بیماری های مربوط به مصرف دخانیات می میرد.
مرگ ناشی از سرطان، حمله های قلبی، بیماری های ریوی و عارضه های دوران بارداری ناشی از مصرف دخانیات تقریبا دو برابر شده است.به همین دلیل روز جهانی "مصرف دخانیات ممنوع" در کشورهای خاورمیانه بیش تر روی پرهیز از قلیان تاکید شد. گزارش ایسکانیوز می افزاید: از پایان ماه جاری میلادی مبارزه همگانی با مصرف دخانیات و قلیان در کشورهای آسیایی آغاز می شود که هدف آن آگاه سازی مردم از خطر مصرف قلیان، سیگار و ... است.
سیگاری ها غمگین ترند
ای آنکه زنده از نفس توست جان من
آن دم که با توام، همه عالم ازان من
آن دم که با توام، پُِرم از شعر و از شراب
میریزد آبشار غزل از زبان من
آن دم که با توام، سبکم مثل ابرها
سیمرغ کی رسد به بلندآسمان من
بنگر طلوع خندهی خورشید بر لبم
زان روشنی که کاشتی ای باغبان من!
با تو سخن ز مهر تو گفتن چه حاجت است؟
خود خواندهای به گوش من این، مهربان من.
قرصهای مسکن اعتیاد اور هستند
قرص های مسکن اعتیادآور هستند گروهی از دانشمندان انگلیسی به تازگی اعلام کرده اند، قرص های مسکن که تقریبا در تمامی داروخانه ها یافت می شود، در صورت استفاده بیش از حد اعتیادآور هستند و عوارض جانبی دارند. به گزارش روز سه شنبه پایگاه اینترنتی بی بی سی، وجود موادی نظیر "کدئین" و "دی هیدرو کدئین" در قرص های مسکن، موجب می شود افرادی که بیش از حد از این نوع داروها استفاده می کنند به آن معتاد شوند. این دانشمندان همچنین ضمن هشدار به افرادی که به دلایل گوناگون مجبور هستند بیش از سه روز متوالی از داروهای مسکن استفاده کنند، توصیه کرده اند پس از این مدت حتما به پزشک مراجعه کنند. مصرف مداوم کدئین برای مدت طولانی (چند روز) ممکن است منجر به اعتیاد بدن به این ماده شود و پس از توقف مصرف آن، احساس خستگی مفرط، تندمزاجی و تحریک پذیری شدید به فرد مورد نظر دست خواهد داد. علاوه بر احتمال ابتلا به اعتیاد مصرف بیش از حد داروهای مسکن نه تنها ممکن است پس از مدتی دیگر تاثیری در تسکین درد از جمله سردردهای مزمن نداشته باشد، بلکه این احتمال نیز وجود دارد که موجب تشدید آن شود.
مصرف مداوم مواد مخدر باعث ناتوانی جنسی می شود
دكتر شاهین شادنیا در خصوص مسمومیت های مواد مخدر گفت: مسمومیت های مواد مخدر بر خلاف سایر مسمومیت ها كه به قصد خودكشی، تصادفی یا به علت شغل افراد ایجاد می شود به علت یك سری سرخوشی ها و كسب لذت های زودگذر است.
وی ادامه داد: چنانچه تركیبات را به دو دسته دارویی و شیمیایی تقسیم كنیم و داروها را از این مقوله كنار بزنیم مسمومیت مواد مخدر شایعترین مسمومیت های مواد شیمیایی است كه بیشتر در مردان به علت مصرف مواد مخدر دیده می شود. این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی افزود: مصرف مزمن مواد مخدر باعث ایجاد مسائل روحی و روانی همچون اضطراب و استرس می شود. چنانچه مصرف این مواد به صورت تزریقی باشد باعث بیماریهای عفونی همچون ایدز، هپاتیت و سایر مسائل و مشكلات می شود.
وی ادامه داد: مواد مخدر از نوع استنشاقی به مرور زمان باعث مشكلات ریوی، تصلب شرائین و سایر عوارض همچون كاهش میل جنسی در مردان می شود. دكتر شادنیا با اشاره به تركیبات مخدر جدید و عوارض آن به ایسنا گفت: در حال حاضر وجود ماده مخدر جدیدی به نام كراك در بازار كه یك نوع هروئین با درجه خلوص بالاست باعث شده افراد سودجو به قصد سوء استفاده به فروش این ماده پرداخته و مصرف آن را در بین جوانان افزایش دهند كه اثرات تخریبی آن نسبت به مواد سنتی مثل تریاك و مشتقات آن بیشتر بوده و مسمومیت ها و عوارض آن بر بدن نیز بیشتر است.
وی ادامه داد: در حال حاضر به علت اضافه كردن سرب در تریاك باعث شده كه موارد مسمومیت ناشی از سرب كه مهمترین عارضه آنها عوارض عصبی است و موجب از كار افتادگی و مرگ و میر فرد می شود افزایش یابد.
دبیر انجمن سم شناسی و مسمومیت های ایران در پایان خاطرنشان كرد: رواج مواد مخدر در سطح كشور تقریبا به صورت یكسان است ولی مناطقی كه از لحاظ اقتصادی ضعیف هستند بیشتر از مواد مخدر سنتی و افرادی كه از لحاظ اقتصادی وضعیت بهتری دارند از مواد مخدر جدید و گرانتر استفاده می كنند
قلیانی ها در معرض بیماری مزمن
دکترامین احتشامی افشار رییس مرکز تحقیقات ریه دانشگاه علوم پزشکی ایران با بیان این مطلب به خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) واحد علوم پزشکی ایران ، گفت: گسترش مصرف قلیان و اشتیاق افراد جوان به استعمال آن یکی از مشکلات چند سال اخیر است که متاسفانه این افراد بدون توجه به سلامت خود، در محل هایی همچون سالن غذاخوری، پارک ها و فضاهای باز، اقدام به استعمال آن می کنند.
وی با اشاره به این که این تفکر که حالت سمی دود قلیان پس از عبور از درون آب از بین می رود، تفکر غلطی است، افزود: مطالعات نشان داده است، دود قلیان به دلیل نوع توتون و تنباکو دارای فلزات سنگینی همچون کروم و آرسنیک است که بیشتر از دود سیگار سمی تر بوده و اثرات سوئی بر سلامت فرد به جا می گذارد.
دکتر احتشامی افشار استفاده ی نابجا از اسانس ها و عسل را در ترکیب توتون و قلیان بسیار خطرناک دانسته و تصریح کرد: هنگامی که این مواد به همراه توتون حرارت داده شده و تنفس می شوند، صدمات شدیدی را به ریه وارد می سازند.
رییس مرکز تحقیقات ریه دانشگاه علوم پزشکی ایران در پایان خاطرنشان کرد: بیماری مزمن ریوی یا Copd یکی از خطرناک ترین بیماری های ریوی است که مطالعات نشان داده، شیوع آن در افرادی که قلیان مصرف می کنند بسیار بالاست.
همه دودها به یک اندازه برای قلب مضرند
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشكی تهران با اشاره به اینكه همچنین مصرف مواد مخدر و اعتیادآور برای قلب زیان آور است افزود یكی از آثار منفی این مواد تاثیر آنها در دیر تشخیص دادن مشكلات قلبی است. وی گفت یكی از علایم مهم در بیماری های قلبی احساس درد است كه اغلب موارد فرد با احساس آن درد برای درمان به پزشك مراجعه می كند ولی استفاده كنندگان از مواد مخدر چون این درد را احساس نمی كنند همین عامل باعث دیر تشخیص دادن بیماری در آنها می شود.
دكتر صالحی تصریح كرد علاوه بر استعمال دخانیات، زندگی ماشینی، تغذیه نامناسب، چاقی، بی تحركی، استرس های زیاد در زندگی و محل كار و همچنین آلودگی هوا از دیگر عوامل ایجاد بیماری های قلبی است كه در سال های اخیر افزایش یافته است.
این متخصص قلب با اشاره به اینكه ورزش مداوم یكی از عوامل موثر در افزایش سلامت قلب است افزود ورزش هایی همچون پیاده روی، شنا و دوچرخه سواری از جمله ورزش های مناسب در افزایش سلامت قلب هستند.
دكتر صالحی اضافه كرد: ورزش های سنگینی همچون كوهنوردی و وزنه بردای و سایر ورزش هایی كه فشار زیادی بر بدن وارد می آورد به هیج وجه برای سلامت قلب توصیه نمی شوند.
دكتر صالحی با اشاره به اینكه بیماری های قلبی شایعترین علت مرگ و میر در دنیا و همچنین شایعترین علت مرگ ومیر در ایران است افزود: علاوه بر این موضوع، مهمتر این است كه سن ابتلا به بیماری های قلبی در ایران كاهش یافته است.
دكتر صالحی كه فوق تخصص جراحی قلب است در گفت و گو با ایرنا افزود در كشور ما ابتلا به بیماری های قلبی و نیاز به جراحی قلب در سنین زیر 50 سال افزایش یافته است كه این آمار در مقایسه با كشورهای صنعتی كه سن ابتلا در سنین بالای 50 سال است متفاوت است.
دهم خرداد ماه به عنوان روز جهانی بدون دخانیات نامگذاری شده است
نقش فعالیتهای بدنی در درمان اعتیاد
فردی كه اعتیاد را ترك كرده باید برنامه روزانه اش را مشخص باشد مثلا در اوایل جهت تقویت جسم و یا پرورش عضلات و اندام ها برنامه ریزی كند در ورزش های صبحگاهی شركت كرده و راهپیمائی ساده و یادویدن ملایم داشته باشد و یكی از راههای اساس جهت مبارزه با كسالت بی حوصلگی در معتادان ورزش كردن وفعالیتهای بدنی هدف دار و یا پرداختن به كار و تفریحات سالم است پس باید فعالیت های بدنی را هدف دار نمود و مرتبا تغییرات جسمانی كه در حقیقت نشان دهنده بهبودی بیشتر است كنترل نمود فرد ترك كرده باید روز به روزشاداب تر و سر حال تر گردد پرداختن به كار تفریح در مناطق ییلاقی و خوش آب وهوا همچنین قدم زدن درپارك ها فضای سبز و باغ ها رفتن به سینماها و نمایشگاها باز دید ازبستگان و دوستان سبب می گردد فرد معتاد ترك كرده مجددا با افراد جامعه و فعالیتها و تفریحات موجود در آن آشتی كرده و در كنار دیگران بودن به او كمك می كند تا بتواند دوره درمان را بهتر طی نموده و رفته رفته به زندگی عادی برگردد و فرد قادر خواهد بود زندگی وكارها را بدون مصرف مواد مخدر انجام دهد و این اولین احساس مثبت در بیماراست كه باعث تداوم و استمراربهبودی در وی خواهد شد
جذب نیکوتین در 30دقیقه
به گفته دانشمندان تنها 30 دقیقه بعد از کشیدن آخرین سیگار نیکوتین موجود در آن به طور کامل جذب بدن می شد بنابر این افراد سیگاری به کشیدن سیگار بعدی نیاز پیدا می کنند.
عوارض مصرف قرصهای اکستازی
اولین سال تولید اکستازی را 1914 عنوان کرد و افزود: این قرصها برای اولین بار در کشور آلمان بعنوان پایین آورنده اشتها مورد استفاده قرار گرفت و در دیگر کشورها همچون آمریکا نیز مورد استفاده های دارویی فراوانی قرار گرفت. وی با بررسی عوارض قرصهای اکستازی بر روی مغز و کبد و حتی دیگر نقاط بدن، بر فاجعه آمیز بودن مصرف این داروی روان گردان تاکید کرد.
تحویلیان با نمایش اشکال مختلف قرصها، خاطر نشان ساخت: برروی این قرصها اغلب اشکال و حروفی همچون شکل فیل، ضربدر و غیره دیده می شود که به همراه رنگ و ترکیبات رنگی، شدت و مدت زمان تاثیر و نوع ماده موثر آن را برای مصرف کننده مشخص می کند.
معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه با تاکید بر این که بیشتر این قرصها در شرایط غیربهداشتی و غیراستاندارد تهیه می شوند، اظهار داشت: تاثیر این قرصها زیاد باقی نمی ماند و پس از مدتی شور و هیجان کاذب ناشی از این قرصها از بین می رود.
وی گفت: وقتی که اثر قرصها در بدن کاهش پیدا می کند، بی قراری اضطراب، خستگی و کوفتگی عضلات، بی انگیزگی، بی تفاوتی، احساس بیهودگی و افسردگی دامنگیر فرد می شود و حتی ممکن است فرد را به جنون و خودکشی نیز بکشاند.
درادامه دکتر سجادی فر روانپزشک در خصوص عوارض روانی ناشی از مصرف قرصهای اکستازی گفت: پس از خوردن این قرصها، انسان علاوه بر بی پروایی در رفتار و گفتار، احساس قدرت، نیروی فوق العاده و رفتارهای هیجانی زیادی خواهد داشت.
وی با اشاره به نام های مختلف قرصهای اکستازی در جوامع ( همچون اکستیسی، قرص شادی آور یا شادی بخش، روان گردان و ...) ترک اعتیاد به این ماده روانی را بسیار دشوار دانست و اظهار داشت: برای مسمومیت با اکس در جهان هیچ پادزهری وجود ندارد و خطر مرگ بر اثر مصرف این قرصها بسیار بالا است
کامل ترین اطلاعات درمورداکستاسی
MDMA برای اولین بار در سال 1912 توسط یك شركت آلمانی بعنوان داروی اشتها زا ساخته شد. استفاده غیر قانونی در دهه 1980 و 1990 در آمریكا رایج شد. MDMA غالباً به همراه مواد دیگر استفاده می شود، ولیكن به ندرت همراه با الكل از آن استفاده می شود چرا كه برخی براین باورند كه الكل اثر آن را خنثی می سازد. استفاده از این ماده بیشتر در اماكنی چون كلوپهای شبانه، میهمانیهای آخرشب و در كنسرتهای موزیك راك رایج است.
نمونه هایی از قرصهای اکستاسی
استفاده پزشكی
در دهه 1970 این دارو توسط برخی روانشناسان آمریكایی جهت تسهیل روان درمانی استفاده می شد. این ماده در حال حاضر هیچ استفاده پزشكی ندارد.این ماده باعث ایجاد وابستگی جسمی و روانی می شود گرچه این وابستگی به اندازه هروئین و كوكائین نمی باشد.
تحمل داروئی(Tolerance)
مصرف اكستسی با ایجاد پدیده تحمل همراه است.
مدت اثر
مدت اثر این ماده 6-4 ساعت است.
روشهای سوء استعمال
این ماده در فرم قرص و كپسول موجود است و از راه خوراكی استفاده می شود.
تاثیرات
استعمال كنندگان این ماده می گویند، این ماده احساس بسیار مثبتی را ایجاد می كند، حس نزدیكی به دیگران، از بین رفتن اضطراب و ایجاد آرامش فوق العاده را نیز بدنبال دارد.همچنین نیاز به غذا خوردن،نوشیدن وخواب را از بین برده و لذا به فرد تحمل شركت در میهمانیهای 3-2 روزه را می دهد و لذا دربرخی موارد ایجاد فرسودگی بیش از حد به همراه كم آب شدن بدن (dehydration) می كند. از اثرات دیگر این دارو می توان به تهوع، توهم، تب و لرز، تعریق، لرزش اندامها، دردهای عضلانی و تاری دید اشاره نمود.
مصرف بیش از اندازه (Overdose)
استفاده مقادیر بیش از حد این دارو موجب فشارخون بالا، بیهوشی، حملات اضطرابی, تشنج و تب می شود. این حالت به دلیل احتمال اختلال در عملكرد قلب می تواند مرگبار باشد.
ترک (Withdrawal)
این دارو درصورتیكه پس از مدتی استفاده نشود ایجاد اضطراب، حالت شك و تردید، وافسردگی می نماید
بروزبیماریهای تنفسی با سیگاروماری جونا
بنابراین گزارش، نتیجه تحقیق صورت گرفته بر روی بیش از 1500 نفر در ونكوور كانادا نشان داد مصرف ماری جوآنا در كنار كشیدن سیگار، خطر بروز ناراحتی ها و بیماری های راه های تنفسی را تا هشت برابر افزایش می دهد و این در حالی است كه احتمال بروز این بیماری ها، در افرادی كه فقط سیگار می كشند، 4/2 درصد است
قرصهای اکستازی این شادی اوران قاتل
در دهه 1950 نظامیان آمریكا آن را به صورت دارویی مركب مورد آزمایش قرار دادند و در دهه 1960 مصرف وسیع آن توسط انسان ها آغاز گردیدو تا سال 1985 به دلیل توانایی mdma در ایجاد روابط گرم و صمیمی و باز پزشكان و متخصصان آن را به عنوان درمان كننده بیماران روانی مورد استفاده قرار می دادند.
این دارو به طور معمول از طریق خورانی به مقدار 100 تا 150 میلی گرم مصرف و اثرات اولیه بین 20 تا 40 دقیقه پس از مصرف تجویز می شود و در 2 تا 4 ساعت پس از مصرف به مرحله اوج می رسد. Mdma با تأثیر بر نرون های حاوی سروتونین و آكسون ها باعث اختلال در حواس شده و آثار چون: تغییر در ادراك زمانی، تغییر در ادراك بینایی، تغییرات گفتاری، كاهش دفاعی بدن و ... را 2 تا 4 دقیقه پس از مصرف ایجاد می كند و در ادامه باعث كاهش خواب، كاهش توان و تمایل به انجام كارهای فكری و بدنی، خستگی و ... می شود.
توطئه گران غربی به سركردگی آمریكا با حضور طالبان در افغانستان و ایجاد چهره ای ناخوشایند از اسلام در ادامه میزان تولید موادمخدر در افغانستان را روز به روز افزایش دادند تا اینكه این میزان در سال 1999 بالغ بر 4500 تن گردید.
در سال 2000 نیز براساس نقشه از پیش طراحی شده تولید در افغانستان توسط طالبان ممنوع اعلام شد و تولید 4500 تنی سال قبل ناگهان به 280 تن كاهش یافت. لذا از همان سال یعنی سال 2000 ورود و مصرف قرصهای روانگردان اكسی تیسی در كشور ایران رواج بیشتری یافت و این تولیدات دنیای غرب وارد كشور شد نكته جالب اینكه در سال 2001 با توجه به اینكه مهره ای بنام طالبان دیگر خوشایند جامعه نبود و مأموریت آن هم به اتمام رسیده بود با اجرای نقشه 11 سپتامبر این مهره جای خود را به نظامیان آمریكایی داد تا با حضور در افغانستان ضمن افزایش تولید مواد افیونی نظارتی مستقیم بر ورود قرصهای روانگردان و مواد افیونی به كشور جمهوری اسلامی ایران بر عهده بگیرند. اكس تیسی از سال 2001 براساس توطئه غریبان به سركردگی آمریكا با تحولاتی كه توسط گروه طالبان در منطقه علی الخصوص افغانستان ایجاد شد رواج یافت و در بین جامعه و مخصوصاً نسل جوان مصرف كنندگانی را جذب نمود.
متلین دیوكسی مت آمفنامین mdma كه بعنوان اكس تیسی، آدام، e ، xtc و x هم شناخته میشود شبه – آمفتامین مصنوعی است با خواص توهم زایی و تحریك كنندگی. این دارو كه دارای خواص و اثرات مخرب كم نظیری است از تولید و مصرف آن در جولای 1985 با قرار گرفتن در طبقه i داروها (مواد غیر مجازی كه دارای هیچگونه خواص و كاربردهای دارویی و پزشكی نیستند ) غیر قانونی اعلام گردید ولی در سالهای اخیر مصرف آن بطور روز افزون در سراسر جهان رواج یافته است و شاید بتوان گفت مهمترین اثر مصرف تركیبی آن با سایر داروها ایجاد احساسات عمیق و پایدار در دلبستگی و پیوستگی می باشد.
مصرف حتی یک بار قرص های روانگردان می تواند به مرگ فرد بینجامد
کارشناسان و آسیب شناسان اجتماعی در بررسی عوارض و خطرات مصرف قرصهای اکستازی، ضمن برشمردن خطرات بی شمار قرص های توهم زا و روانگردان، تاکید کردند حتی یک بار مصرف آنها برای امتحان یا تجربه بسیار خطرناک است و ممکن است عوارض جبران ناپذیر طولانی مدت و حتی مرگ را به همراه داشته باشد.
دکتر نوری روانپزشک ، با تاکید بر این که اکستازی یک ماده مخدر نیست افزود: اکستازی مثل آمفتامین و کوکائین یک محرک است اما این دلیل نمی شود بپنداریم که وابستگی و اعتیاد به دنبال ندارد. مخدر ایجاد تخدیر می کند ولی در مورد اکستازی فرد بی خواب و بی قرار و بیش فعال می شود و در نتیجه این فعالیت زیاد، روزهای بعد دچار کوفتگی و بی حالی است.
به گفته وی اوج اثر ماده موثر در این قرص ها دو تا سه ساعت بعد که فرد انرژیک است. سپس میزان این ماده در خون پایین می آید و 24 ساعت طول می کشد تا این ماده کاملا از خون خارج شود. دیده شده که در ساعات کاهش میزان این ماده در خون( دقیقا شبیه موارد مشابه گزارش شده در مورد مصرف کوکائین) فرد حاضر است برای حفظ حالتی که دارد و مصرف دوباره آن، دست به هر کاری بزند. بعلاوه فرد به شدت نیاز به تکرار تجربه قبلی دارد و از نظر علمی هرگونه مصرف اجباری حتی بدون وابستگی جسمانی، اعتیاد نام دارد.
دکتر نوری در ادامه تشریح کرد: اگرچه در صورت عدم مصرف اکستازی، عوارضی از قبیل آنچه برای تریاک یا حشیش و سایر مواد اعتیاد آور می شناسیم، رخ نمی دهد اما این نباید ما را دچار اشتباه کند که فکر کنیم مصرف اکستازی به دلیل عدم ایجاد عوارض جسمی اعتیاد آور نیست. برعکس، فرد به شدت مایل به تکرارحالت پس از مصرف است و طبق تعریف، این وابستگی روانی مترادف اعتیاد است.
وی افزود : برای ترک کردن مصرف این ماده لازم است حتما به یک روان شناس یا روان پزشک مراجعه کرد.روانشناس با روشها و دارو و درمان های خاصی می تواند اثرات سوء این ماده را بکاهد و به فرد کمک کند زودتر به زندگی عادی برگردد. اگرچه بعضی حالات مثل حالات پارانویا یا حملات جنون و توهمات فرد که می پندارد تحت تعقیب است یا بدبینی به اطرافیان و مشاهده چیزهایی که دیگران نمی بینند ممکن است هرگز درمان نشوند.
عوارض اکستازی
دکتر نوری اعتقاد دارد : حواس کسی که از این ماده مصرف می کند، قوی می شود و به دلیل تقویت ادراک، فرد از موسیقی یا حتی خوردن و آشامیدن نیز احساس لذت فوق العاده می کند و می پندارد خلاقیت دوچندان یافته است. به دلیل افزایش حس ها، توانایی برقراری ارتباط تقویت می شود و در نتیجه فرد علاقه به صحبت کردن با دیگران، برقراری رابطه عاطفی و در آغوش گرفتن دیگران دارد که همین افزایش کاذب شعور عاطفی می تواند عامل انجام رفتارهای پرخطر جنسی باشد.
این روانشناس تاکید کرد : گهگاه انسان های کمرو که در برقراری ارتباط با دیگران دچار مشکل هستند، می پندارند با مصرف این قرص می توانند این مشکل را برطرف کنند. از طرف دیگر شنیده می شود که بسیاری از آنها که افسردگی های خفیف یا مزمن دارند، از این قرص مصرف می کنند غافل از آنکه روزهای بعد از مصرف این قرص، حتی تا هفته ها افسردگی شدید تری گریبان مصرف کننده را می گیرد.
دکتر نوری افزود : از دیگر عوارض مصرف این قرص ها، اختلالات بینایی، کاهش اشتها، توهمات بینایی، افزایش ضربان قلب و فشارخون، بی قراری، تغییر نامناسب دمای بدن، نیاز به نوشیدن آب و مایعات است. اما اکستازی عوارض خطرناک دیگری هم دارد، از آن جمله مختل شدن فعالیت هیپوتالاموس، از دست رفتن کنترل فرد بر گفتار و رفتار، اختلال حافظه کوتاه مدت، احتمال ورم مغز به دلیل مصرف زیاد آب و عدم خروج آن از بدن، کاهش نمک و الکترولیت ها، وجود مشکلات جنسی، احساس افسردگی در دراز مدت، سردرد، سرگیجه و بی خوابی، جنون، حملات هراس و مرگ هستند.
به گفته این کارشناس آنچه بیش از همه خطرناک است، وجود ناخالصی هایی است که در ساخت این قرص به کار می رود و ممکن است منجر به مرگ شود. مخصوصا که در کشور ما عده ای سودجو گچ یا دیازپام و حتی مواد خطرناک دیگری را به این قرص می افزایند که خالص بودن آن را پایین می آورد و به دلیل ناهمگونی با ماده mdma می تواند بسیار خطرناک تر از مصرف mdma به تنهایی باشد. ضمن اینکه اغلب این قرص ها در ایران فاقد ماده اصلی آن است. از سوی دیگر مصرف همزمان آن با مشروبات الکلی یا سایر مخدر ها می تواند اثرات مرگبار آن را صدچندان کند.
وی مهم ترین عوامل ترغیب کننده افراد به مصرف این قرص را خجالت، ناتوانی از رد کردن درخواست دیگران و فشار دوستان، حس بزرگ شدن، کاهش افسردگی، افزایش تمایلات عاطفی، دست کم گرفتن خطر و ماجراجویی عنوان کرد و گفت: فرد می پندارد برای او هم همان حس هایی که برای دوستش رخ داده، رخ می دهد بی اینکه دچار عوارض آن شود، غافل از اینکه اثر و عملکرد این ماده مثل همه مواد های دیگر در بدن افراد مختلف متفاوت است و نه تنها ممکن است فرد را دچار خلسه مورد نظر نکند که بسیار امکان دارد اورا دچار عوارض جبران ناپذیر آن کند.
او اظهار کرد : بعلاوه در مورد ترک آن باید گفت تقریبا ربط مستقیمی میان اراده و اعتیاد وجود ندارد. آنچه در مورد این مواد رخ می دهد، اثر بر چرخه پاداش ذهنی است و فرد برای تکرار لذت مایل است استفاده از آن ماده را -هرقدر خطرناک- تکرار کند.
ضررهربارقلیان کشیدن به اندازه 70نخ سیگار
دكتر غلامرضا حیدری، رییس كلینیك ترك دخانیات و سرپرست تحقیقات كنترل دخانیات دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی در گفت وگو با خبرنگار بهداشت و درمان خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، میزان تركیب سمی منواكسید كربن در قلیان را حدود 10 بار بیشتر از سیگار عنوان كرد و اظهار داشت: نحوه پك زدن به قلیان به صورتی است كه فرد با مكش ریوی باعث باقی ماندن دود در انتهای ریه و سبب تخریب زودتر ریه می شود اما در مصرف سیگار مكش از دهان صورت می گیرد.
وی با بیان اینكه مصرف قلیان بین 2 تا 8 درصد بروز بیماریها و سرطان را افزایش می دهد، از گرایش فزاینده جوانان به قلیان ابراز نگرانی و خاطرنشان كرد: حتی خانواده ها در كنارهم به مصرف قلیان مبادرت می ورزند كه این امر عاملی برای گرایش نوجوانان به مصرف سیگار در آینده است زیرا قلیان را در هر مكان و زمانی نمی توان كشید اما سیگار به راحتی در هر مكان و زمانی مصرف می شود.
دكتر حیدری در ادامه درباره نحوه فعالیت كلینیك ترك دخانیات گفت: روشهایی كه در كلینیك ترك سیگار ارائه می شود گروه درمانی به شكل القای آموزشی است كه مبنای این كار آموزش است و تمامی دوره ها برای زنان و مردان به صورت مجزا اجرا می شود كه طبق زمان بندی مشخص بین 15 نفر در هر دوره شركت می كنند.
رییس كلینیك ترك دخانیات ادامه داد: بعد از هفت جلسه آموزش مراحل مختلف شامل تست های روان شناختی، بررسی دلایل مصرف سیگار، وابستگی به سیگار و توصیه مختلف پزشكان انجام می شود. علاوه بر این روشها به مراجعه كنندگان داروهای رایگان هم داده می شود.
وی با بیان این كه با سابقه 9 ساله در كلینیك ترك سیگار، بیش از 80 درصد افراد مراجعه كننده موفق به ترك سیگار شده اند، تصریح كرد: این آمار كاملا نشان می دهد كه این روش ها مطابق با استانداردهای جهانی است و سعی كرده ایم با حالات فرهنگی و اجتماعی جامعه خود تطبیق دهیم.
رییس كلینیك ترك دخانیات با بیان این كه بیش از سه هزار نفر از مراجعه کنندگان به کلینیک موفق به ترك سیگار شده اند، توضیح داد: افراد مراجعه كننده تمامی رده های سنی را شامل می شوند اما به طور معمول الگوی مراجعه برای ترك سیگار افراد میان سال هستند كه نگران سالهای باقیمانده زندگی شان می باشند.
به گفته وی، بیش از 60 درصد نوجوانان با مصرف سیگار به شكلی آشنا می شوند كه كنجكاو انجام این تجربه هستند و این در حالی است كه مصرف حتی یك نخ سیگار می تواند باعث تداوم وابستگی به آن شود.
وی با بیان اینكه در سال های گذشته برنامه ریزی جدی برای كنترل دخانیات انجام نداده ایم به ایسنا گفت: اگر بتوانیم جوانان را به نحوی تحت تاثیر آموزش های مربوطه قرار دهیم كه نكشیدن و نه گفتن به سیگار را در آنها القا كنیم می توان تا حدودی از عوامل دیگر آن جلوگیری كرد و ما باید به این امر توجه کنیم كه مصرف سیگار به عنوان دریچه ورود به مواد مخدر است و اگر خواهان مبارزه با اعتیاد هستیم باید این دریچه را ببندیم، بنابراین این امر تنها با اتحاد و برنامه ریزی منسجم در تمامی ارگان ها اعم از آموزش و پرورش، دانشگاه ها، دولت، صدا و سیما و رسانه ها صورت می گیرد.
حیدری خاطرنشان كرد: آموزش های غیرمستقیم با گروه های همسال و به شكل بازی های مختلف از شروع دبستان بسیار در كاهش گرایش به مصرف سیگار و قلیان موثر است.
وی در پایان یادآور شد: هم اكنون دو مركز ترك دخانیات در شهر تهران وجود دارند كه یکی در خیابان پیروزی(چهارصد دستگاه) و دیگری در بیمارستان دكتر مسیح دانشوری در دارآباد است.
رابطه میان افسردگی و اعتیاد
این افراد در کودکی دچار افسردگی حاد یا مزمن بوده و به این دلیل به سمت اعتیاد کشیده شده اند. اما با وجود این، افسردگی نمی تواند تنها دلیل اعتیاد این قشر باشد و تنها یکی از هزاران عامل درگیر شناخته شده است که می توان به وسیله آن از معتاد شدن جمع کثیری جلوگیری به عمل آورد.
ای آنکه زنده از نفس توست جان من
آن دم که با توام، همه عالم ازان من
آن دم که با توام، پُِرم از شعر و از شراب
میریزد آبشار غزل از زبان من
آن دم که با توام، سبکم مثل ابرها
سیمرغ کی رسد به بلندآسمان من
بنگر طلوع خندهی خورشید بر لبم
زان روشنی که کاشتی ای باغبان من!
با تو سخن ز مهر تو گفتن چه حاجت است؟
خود خواندهای به گوش من این، مهربان من.
ترامادول چیست
خبرگزاری فارس: مدیر كل نظارت بر دارو و مواد مخدر وزارت بهداشت گفت: مصرف داروی مسكن ترامادول در كشور تا سال گذشته رو به افزایش بود و به 39 تن در سال رسید اما امسال مصرف آن كاهش یافت و تا آخر سال حدود 28 تن ترامادول در كشور مصرف میشود.

به گزارش خبرنگار اجتماعی فارس، اكبر عبداللهی اصل، پنجشنبه در همایش كنترل سوء مصرف ترامادول در تالار مركز قلب تهران، افزود: نمی توان به صراحت گفت كه مصرف داروی ترامادول خوب است یا بد، زیرا ممكن است فردی از مواد مخدر سنگین به این ماده رو آورد یا اینكه فقط معتاد به ترامادول باشد.
وی اضافه كرد: داروهای مخدر دستهبندیهای مختلفی دارند، در یك دستهبندی 400 نوع داروی مخدر را در یك دسته قرار میدهند، دیازپام و داروهای مشابه آن را در دسته دوم و پیش سازهای مواد مخدر دیگر را در دسته سوم قرار میدهند در مورد ترامادول چون یك مسكن است و تركیب شیمیایی دیگری دارد، شك و شبهه وجود دارد به همین علت در دنیا آن را در هیچ یك از این 3 دسته قرار ندادهاند.
مدیر كل نظارت بر دارو و مواد مخدر وزارت بهداشت ادامه داد: ترامادول از سال 81 برای اولین بار به عنوان یك مسكن در كشور ما مورد مصرف قرار گرفت، در آن زمان فقط آمپول تزریقی100میلی گرمی آن در بازار بود كه 43 هزار ویال دارویی آن در آن سال مصرف شد، بعد از آن قرص 50 و 100 میلیگرمی آن وارد بازار شد و با ورود آمپول 50 میلی گرمی آن آمپول 100 میلی گرمی كم كم از بازار جمع شد.
وی گفت: سرانه مصرف داروی ترامادول در سال 81 حدود 54 میلی گرم بود اما بعد از آن تا سال 85 هر سال افزایش یافت و به عدد سرانه 580 میلی گرم برای هر نفر رسید اما امسال با كنترلهای بیشتر، این میزان كاهش یافت و به سرانه 400 میلیگرم رسید، به بیان دیگر در سال 82 حدود 3 هزار و 580 كیلوگرم از این دارو در كشور مصرف شد. در سال 85 این میزان به 40تن در سال رسید و در سال 86 این میزان به 39 تن كاهش یافت. امسال نیز پیش بینی میشود تا آخر سال حدود 28 تن از این دارو در كشور مصرف شود.
عبداللهیاصل افزود: در زمان حاضر 15 شركت مجوز تولید داروی ترامادول را دارند،80 درصد آنها ماده اولیه این دارو را از داخل تولید میكنند اما به علت اینكه 20درصد داروی تولید شده ترامادول در كشور از ماده اولیه خارجی است شاهد تنوع و قیمتهای متفاوت این دارو در كشور هستیم. شركتهای توزیع كننده مجاز این دارو نیز سال گذشته به 2 شركت كاهش یافت كه البته امسال یك شركت دیگر نیز به آن اضافه شد.
وی اضافه كرد: گر چه داروی مسكن ترامادول جزء داروهای بدون نسخه(OTC) نیست اما متأسفانه شاهد فروش بدون نسخه آن در كشور هستیم كه البته به علت تحت پوشش بیمه نبودن آن آمار دقیقی در این زمینه در دست نیست.
وی گفت: با تصویب كمیسیون بهداشت و درمان مجلس امسال قیمت ترامادول 2 برابر شد و قرار شد، درآمد ناشی از این افزایش قیمت برای كاهش قیمت داروهای اساسیتر هزینه شود.
وی افزود: فهرست ملی دارویی كشور ما نیز بر اساس شرایط اجتماعی مانند جوان بودن جمعیت، در حال توسعه بودن و ویژگیهای فرهنگی و مذهبی هر سال بازنگری میشود و این فهرست بر اساس فهرست دارویی سازمان ملل یا كشورهای دیگر تنظیم نمیشود.
عبدالهی اصل اضافه كرد: ترامادول اكنون مشكل دارویی كشور ما نیست، مشكلات مهمتری وجود دارد از جمله اینكه از داروی سودوافدرین به عنوان پیش ساز مواد روانگردان و اكستازی در كشور استفاده میشود، به همین علت تولید این دارو در كشور ممنوع و متوقف شده است و در تلاشیم تا جایگزینی را برای آن معرفی كنیم.
وی گفت: در تمام دنیا داروهای مسكن تنوع زیادی دارند اما در كشور ما اكنون فقط 4 نوع داروی مسكن بدون نسخه وجود دارد كه اگر مصرف هر یك از آنها مانند استامینوفن كدئین كاهش یابد، مصرف داروی دیگر افزایش مییابد، بنابراین یكی از سیاستهای وزارت بهداشت افزایش و تنوع بخشیدن به داروهای مسكن در كشور است.
اعتیاد چیست
اعتیاد مشکلی قابل پیشگیری، درمان و کنترل است. در حالی که به تلاش برای کاهش عرضه - از راه کمک به زارعین محصولات غیر قانونی برای کشت جایگزین قانونی، و اطمینان از همکاری نیروی انتظامی در کشف مواد مخدر - می بایست سرعت بخشید، اما همچنان بزرگترین چالش در کنترل جهانی مواد مخدر کاهش تقاضا است. هر قدر تقاضا کمتر باشد، نیاز به عرضه کمتر می شود و در نتیجه انگیزهَ کمتری برای مجرمین جهت قاچاق مواد مخدر وجود خواهد داشت.
مبارزه با اعتیاد تلاشی گروهی، مستلزم یک رهبری سیاسی و نیروهای کارآمد - به ویژه برای امکانات بهتر و بیشتر درمان - است. این تلاش نیاز به مشارکت والدین، معلمان و مددکاران اجتماعی و بهداشتی دارد. مسئولان رسانه ها و دستگاه عدالت کیفری نیز باید در این تلاش نقش داشته باشند.
تمام طبقات جامعه باید دست به دست هم داده و توجه ویژه ای به افراد آسیب پذیر معطوف نمایند یعنی افرادی که به دلیل موقعیت خانوادگی یا شخصی نسبت به استفاده مواد مخدر آسیب پذیر هستند، و افرادی که به دلیل استفاده مواد مخدر آسیب پذیر شده اند. مأموریت ما این است که به این افراد کمک کنیم تا بتوانند کنترل زندگی خود را به دست گیرند نه این که مواد مخدر زندگی آنها را کنترل کند. این بدان معنا است که باید راهنمایی درست و فرصتهای شغلی در اختیار افراد جوان قرار گیرد و به آنان فرصت مشارکت در فعالیت هایی داده شود که به زندگی سامان می بخشند و به آن ارزش و معنا می دهند؛ تلاش های والدین جهت فراهم کردن عشق و رهبری مورد حمایت قرار گیرد؛ لازم است به کمک گروه های منزوی شتافت و مطمئن شد که آنان توجه مورد نیاز برای سازش با مشکلات پزشکی، روان شناختی یا رفتاری را دریافت می کنند؛ و به آنان امید به زندگی داده شود.
برای افرادی که با اعتیاد دست و پنجه نرم می کنند درمان مؤثر، مسئله ای اساسی است. اعتیاد یک بیماری است که باید بر اساس شواهد موجود، و نه نظریه غیر عملی، درمان شود. من از کشورهای عضو مصرانه می خواهم توجه بیشتری به شناسایی زود هنگام معطوف دارند؛ اقدام بیشتری برای پیشگیری از شیوع بیماری ها - به ویژه ایدز و هپاتیت - از طریق اعتیاد انجام دهند؛ تمام اشکال اعتیاد را درمان کنند؛ و درمان اعتیاد را در بهداشت عمومی و خدمات اجتماعی ادغام نمایند.
اعتیاد برای افراد و آنانی که دوستشان دارند، نگرانی و عذاب به بار می آورد. اعتیاد ساختار انسان، خانواده و جامعه را از بین می برد. اعتیاد مسئله ای است که همه ما باید در از بین بردن آن سهیم شویم. در روز جهانی مبارزه با اعتیاد و قاچاق مواد مخدر، اجازه دهید یقین حاصل کنیم مواد مخدر در زندگی و جامعه ای که در آن زندگی می کنیم جایی ندارد.
***
اعتیاد و پیشرفت
آنچه در مورد اعتیاد و موادمخدر باید بدانیم :
اعتیاد به موادمخدر یكى از عوامل اصلى شیوع بیماریهاى ایدز و هپاتیت میباشد.
موادمخدر آنچنان آرام و بی صدا برجسم و روان مصرف كننده مستولى میگردد كه هیچ معتادى آغاز اعتیاد خود را به یاد نمی آورد.
اعتیاد سبب تباهى میلیونها مغز فعال میشود كه سرمایه هاى آینده جامعه بشرى بشمار می روند.اگر درصد كمى از كودكانى كه والدین آنها معتاد هستند به سوى بزهكارى سوق داده شوند، بعد از گذشت چندین سال تعداد بزهكاران در این مملكت به هزاران نفر خواهد رسید.
اعتیاد بیش از یك میلیارد نفر از اعضاء خانواده معتادان را در جهان بطور مستقیم با مشكلات ناشى از این آسیب مواجه نموده است.
موادمخدر منشاء وقوع بسیارى از جرائم اجتماعى نظیر قتل، تجاوز، سرقت و ... میباشد .
موادمخدر سالانه حدود 600 میلیارد دلار سود به حساب سوداگران مرگ واریز می كند كه این رقم چند صد برابر كل بودجه كشور ما و بسیارى دیگر از كشورهاى بزرگ دنیاست.
سالانه مقادیر قابل توجهى ازثروت ملى كشور به جیب سوداگران موادمخدر میرود.
قاچاقچیان بین المللى موادمخدر براى رسیدن به مقاصد شوم خود به مدرنترین تجهیزات تسلیحاتى و ارتباطى مجهز هستند.
75% از زندانیان كشور را بطور مستقیم و غیرمستقیم مجرمین موادمخدر تشكیل میدهند.
كشور ما در همسایگى بزرگترین تولیدكنندگان انواع موادمخدر جهان (افغانستان و پاكستان) موسوم به ?هلال طلائی? و در مسیر ترانزیت موادمخدر قرار گرفته است و در ین راه خود نیز قربانى آن میگردد.
كشور ما در مقابله با ورود و شیوع این مواد خانمانسوز، بمنظور كنترل و حفاظت مرزهاى شرقى اقدام به احداث بیش از هزار كیلومتر جاده، دهها پاسگاه مرزی، برجك و دیدهبانى و حفر چندین كیلومتر كانال و ... نموده است و هزاران نفر از فرزندان این مرز و بوم نیز به فجیع ترین وضع به شهادت رسیده اند.
مراحل اعتیاد :
1- مرحله آشنایى
این مرحله با تشویق دیگران (مخصوصاً دوستان ناباب) یا از روى غرور و كنجكاوى خود فرد شروع می شود.
2 ـ مرحله شك و تردید :
در این مرحله فرد با مبارزه با امیال خود می پردازد.
3 ـ مرحله اعتیاد واقعى :
در صورت ادامه مصرف در مرحله شك و تردید فرد به مرحله اعتیاد واقعى مى رسد. در این مرحله پدیده ?تحمل? باعث میشود كه فرد به مرور زمان بر میزان مصرف خود بیفزاید تا به نشئگى قبلى برسد.
عوامل زمینه ساز مستعد کننده اعتیاد
اعتیاد یك بیماری زیست شناختی، روانشناختی و اجتماعی است عوامل متعددی در اتیولوژی سوء مصرف و اعتیاد موثر هستند كه در تعامل با یكدیگر منجر به شروع مصرف و سپس اعتیاد می شوند. عوامل موثر بر فرد، محیط فرد و كلیه علل و عوامل درهم بافته ای هستند كه بر یكدیگر تاثیر می گذارند. درك كلیه علل و عوامل زمینه ای موجب می شود تا روند پیشگیری، شناسایی، درمان و پیگیری به طور هدفمند طرح ریزی شود.
بنابراین، آشنایی با عوامل زمینه ساز مستعد كننده در مقابل آن از دو جهت ضرورت دارد:
1- شناسایی افراد در معرض خطر اعتیاد و اقدامهای پیشگیرانه لازم برای آنان؛
2- انتخاب نوع درمان و اقدامهای خدماتی، حمایتی و مشاوره ای لازم برای معتادان.
عوامل مخاطره آمیز
عوامل مخاطره آمیز مصرف مواد شامل عوامل فردی، عوامل بین فردی و محیطی و عوامل اجتماعی است.
عوامل مخاطره آمیز فردی
□ دوره نوجوانی
□ استعداد ارثی
□ صفات شخصیتی:
● صفات ضد اجتماعی
● پرخاشگری
● اعتماد به نفس پایین
□ اختلالهای روانی:
● افسردگی اساسی
● فوبی
□ نگرش مثبت به مواد
□ موقعیتهای مخاطره آمیز:
● ترك تحصیل
● بی سرپرستی
□ تاثیر مثبت مواد بر فرد
در اینجا به شرح هر یك از عوامل فوق می پردازیم:
دوره نوجوانی
مخاطره آمیز ترین دوران زندگی از نظر شروع به مصرف مواد دوره نوجوانی است. نوجوانی دوره انتقال از كودكی به بزرگسالی و كسب هویت فردی و اجتماعی است. در این دوره، میل به استقلال و مخالفت با والدین به اوج می رسد و نوجوان برای اثبات بلوغ و فردیت خود ارزشهای خانواده را زیر سوال می برد و سعی در ایجاد و تحلیل ارزشهای جدید خود دارد. مجموعه این عوامل، علاوه بر حس كنجكاوی و نیاز به تحرك، تنوع و هیجان، فرد را مستعد مصرف مواد می نماید.
ژنتیك
شواهد مختلفی از استعداد ارثی اعتیاد به الكل و مواد وجود دارد. تاثیر مستقیم عوامل ژنتیكی عمدتاً از طریق اثرات فارماكوكینتیك و فاركودینامیك مواد در بدن می باشد كه تعیین كننده تاثیر ماده بر فرد است. برخی از عوامل مخاطره آمیز دیگر نیز تحت نفوذ عوامل ژنتیكی هستند مانند برخی اختلالهای شخصیتی و روانی و عملكرد نامناسب تحصیلی ناشی از اختلالهای یادگیری.
صفات شخصیتی
عوامل مختلف شخصیتی با مصرف مواد ارتباط دارند. از این میان، برخی از صفات بیشتر پیش بینی كننده احتمال اعتیاد هستند و به طور كلی فردی را تصویر می كنند كه با ارزشها یا ساختارهای اجتماعی مانند خانواده، مدرسه و مذهب پیوندی ندارد و یا از عهده انطباق، كنترل یا ابراز احساسهای دردناكی مثل احساس گناه، خشم و اضطراب بر نمی آید. این صفات عبارتند از: عدم پذیرش ارزشهای سنتی و رایج، مقاومت در مقابل منابع قدرت، نیاز شدید، احساس فقدان كنترل بر زندگی خود، اعتماد به نفس پایین، فقدان مهارت در برابر پیشنهادهای خلاف دیگران، فقدان مهارتهای اجتماعی و انطباقی. از آنجا كه اولین مصرف مواد، معمولاً از محیطهای اجتماعی شروع می شود هر قدر فرد قدرت تصمیم گیری و مهارت ارتباطی بیشتری داشته باشد، بهتر می تواند در مقابل فشار همسالان مقاومت كند.
اختلالهای روانی
در حدود 70 درصد موارد، همراه با اعتیاد اختلالهای دیگر روانپزشكی نیز وجود دارد. شایع ترین تشخیصها عبارتند از: افسردگی اساسی، اختلال شخصیت ضد اجتماعی، فوبی، دیس تایمی، اختلال وسواسی- جبری، اختلال پانیك، مانیا، اسكیزوفرنی.
نگرش مثبت به مواد
افرادی كه نگرشها و باورهای مثبت و یا خنثی به مواد مخدر دارند، احتمال مصرف و اعتیادشان بیش از كسانی است كه نگرشهای منفی دارند. این نگرشهای مثبت معمولاً عبارتند از: كسب بزرگی و تشخص، رفع دردهای جسمی و خستگی، كسب آرامش روانی، توانایی مصرف مواد بدون ابتلا به اعتیاد.
موقعیتهای مخاطره آمیز فردی
بعضی از نوجوانان و جوانان در موقعیتها یا شرایطی قرار دارند كه آنان را در معرض خطر مصرف مواد قرار می دهد. مهمترین این موقعیتها عبارتند از: در معرض خشونت قرار گرفتن در دوران كودكی و نوجوانی، ترك تحصیل، بی سرپرستی یا بی خانمانی، فرار از خانه، معلولیت جسمی، ابتلا به بیماریها یا دردهای مزمن. حوادثی مانند از دست دادن نزدیكان یا بلایای طبیعی ناگهانی نیز ممكن است منجر به واكنشهای حاد روانی شوند. در این حالت فرد برای كاهش درد و رنج و انطباق با آن از مواد استفاده می كند.
تاثیر مواد بر فرد
این متغیر وقتی وارد عمل می شود كه ماده حداقل یك بار مصرف شده باشد. چگونگی تاثیر یك ماده بر فرد، تابع خواص ذاتی ماده مصرفی و تعامل آن با فرد و موقعیت فرد مصرف كننده است. تاثیر مواد بر فرد مصرف كننده، به میزان قابل توجهی، به مشخصات او بستگی دارد. این مشخصات عبارتند از: شرایط جسمی فرد، انتظار فرد از مواد، تجربیات قبلی تاثیر مواد و مواد دیگری كه هم زمان مصرف شده اند. مواد مختلف نیز تاثیرهای متفاوتی بر وضعیت فیزیولوژیك و روانی فرد دارند، مثلاً: هروئین و كوكائین سرخوشی شدید، الكل آرامش و نیكوتین مختصری هشیاری و آرامش ایجاد می كند.
عوامل مخاطره آمیز بین فردی و محیطی
□ عوامل مربوط به خانواده:
● غفلت از فرزندان
● وجود الگوی نامناسب در خانواده
● خانواده آشفته
□ عوامل مربوط به دوستان:
● دوستان مصرف كننده مواد
□ عوامل مربوط به مدرسه:
● فقدان محدودیت
● فقدان حمایت
□ عوامل مربوط به محل سكونت:
● شیوع خشونت و اعمال خلاف
عوامل مربوط به خانواده
خانواده اولین مكان رشد شخصیت، باورها و الگوهای رفتاری فرد است. خانواده علاوه بر اینكه، محل حفظ و رشد افراد و كمك به حل استرس و پاتولوژی است، منبعی برای تنش، شكل و اختلال نیز می باشد. نا آگاهی والدین، ارتباط ضعیف والدین و كودك، فقدان انضباط در خانواده، خانواده متشنج یا آشفته و از هم گسیخته، احتمال ارتكاب به انواع بزهكاریها مانند سوء مصرف مواد را افزایش می دهد. همچنین والدینی كه مصرف كننده مواد هستند باعث می شوند فرزندان با الگوبرداری از رفتار آنان مصرف مواد را یك رفتار بهنجار تلقی و رفتار مشابهی پیشه كنند.
تاثیر دوستان
تقریباً در 60 درصد موارد، اولین مصرف مواد به دنبال تعارف دوستان رخ می دهد. ارتباط و دوستی با همسالان مبتلا به سوء مصرف مواد، عامل مستعد كننده قوی برای ابتلای نوجوانان به اعتیاد است. مصرف كنندگان مواد، برای گرفتن تایید رفتار خود از دوستان، سعی می كنند آنان را وادار به همراهی با خود نمایند. گروه«همسالان» به خصوص، در شروع شروع مصرف سیگار و حشیش بسیار موثر هستند. بعضی از دوستیها، صرفاً حول محور مصرف مواد شكل می گیرد. نوجوانان به تعلق به یك گروه نیازمندند و اغلب پیوستن به گروههایی كه مواد مصرف می كنند، بسیار آسان است. هر چند پیوند فرد با خانواده، مدرسه و اجتماعات سالم كمتر باشد، احتمال پیوند او با این قبیل گروهها بیشتر می شود.
عوامل مربوط به مدرسه
از آنجا كه مدرسه بعد از خانواده، مهم ترین نهاد آموزشی و تربیتی است، می تواند از راههایی زیر زمینه ساز مصرف مواد در نوجوانان باشد:
بی توجهی به مصرف مواد و فقدان محدودیت یا مقررات جدی منع مصرف در مدرسه، استرسهای شدید تحصیلی و محیطی، فقدان حمایت معلمان و مسئولان از نیازهای عاطفی و روانی به خصوص به هنگام بروز مشكلات و طرد شدن از طرف آنان.
عوامل مربوط به محل سكونت
عوامل متعددی در محیط مسكونی می تواند موجب گرایش افراد به مصرف مواد شود: فقدان ارزشهای مذهبی و اخلاقی، شیوع خشونت و اعمال خلاف، وفور مشاغل كاذب، آشفتگی و ضعف همبستگی بین افراد محل و حاشیه نشینی از جمله این عوامل هستند.
عوامل مخاطره آمیز اجتماعی
□ فقدان قوانین و مقررات جدی ضد مواد مخدر
□ بازار مواد
□ مصرف مواد به عنوان هنجار اجتماعی
□ كمبود فعالیتهای جایگزین
□ كمبود امكانات حمایتی، مشاوره ای و درمانی
□ توسعه صنعتی، محرومیت اجتماعی- اقتصادی
مشخصات فردی و عوامل محیطی بخشی از علل اعتیاد هستند و بخش دیگر را بازارهای بین المللی مواد و عوامل اجتماعی- اقتصادی حاكم بر جامعه تشكیل می دهند. این عوامل عبارتند از:
قوانین
فقدان قوانین جدی منع تولید، خرید و فروش، حمل و مصرف مواد، موجب وفور و ارزانی آن می شود.
بازار مواد
میزان مصرف مواد، با قیمت آن نسبت معكوس دارد. هر چه قیمت مواد كاهش یابد، تعداد افرادی كه بتوانند آن را تهیه كنند افزایش می یابد. همچنین سهل الوصول بودن مواد به تعداد مصرف كنندگان آن می افزاید.
مصرف مواد به عنوان هنجار اجتماعی
در جوامعی كه مصرف مواد نه تنها ضد ارزش تلقی نمی شود، بلكه جزیی از آداب و سنن جامعه و یا نشان تمدن و تشخیص و وسیله احترام و پذیرایی است، مقاومتی برای مصرف مواد وجود ندارد و سوء مصرف و اعتیاد شیوع بیشتری دارد.
كمبود امكانات فرهنگی، ورزشی، تفریحی
كمبود امكانات لازم برای ارضای نیازهای طبیعی روانی و اجتماعی نوجوانان و جوانان از قبیل كنجكاوی، تنوع طلبی، هیجان، ماجراجویی، مورد تایید و پذیرش قرار گرفتن و كسب موفقیت بین همسالان، موجب گرایش آنان به كسب لذت و تفنن از طریق مصرف مواد و عضویت در گروههای غیر سالم می شود.
عدم دسترسی به سیستمهای خدماتی، حمایتی، مشاوره ای و درمانی
در زندگی افراد، موقعیتها و مشكلاتی پیش می آید كه آنان را از جهات مختلف در معرض خطر قرار می دهد. فقدان امكانات لازم یا عدم دسترسی به خدماتی كه در چنین مواقعی بتواند فرد را از نظر روانی، مالی، شعلی، بهداشتی، اجتماعی حمایت نماید، فرد را تنها و بی پناه، بدون وجود سطح مقاومت اجتماعی رها می كند.
توسعه صنعتی جامعه، مهاجرت، كمبود فرصتهای شغلی و محرومیت اقتصادی- اجتماعی
توسعه صنعتی، جوامع را به سمت شهری شدن و مهاجرت از روستاها به شهرها سوق می دهد. مهاجرت باعث می شود تا فرد، برای اولین بار، با موانع جدیدی برخورد نماید. جدایی از خانواده، ارزشهای سنتی و ساختار حمایتی قبلی به تنهایی، به انزوا و ناامیدی فرد می انجامد. كم سوادی، فقدان مهارتهای شغلی، عدم دسترسی به مشاغل مناسب و به دنبال آن محدودیت در تامین نیازهای حیاتی و اساسی زندگی و تلاش برای بقا، فرد را به مشاغل كاذب یا خرید و فروش مواد می كشاند و یا برای انطباق با زندگی سخت روزمره و شیوه جدید زندگی به استفاده از شیوه های مصنوعی مانند مصرف مواد سوق می دهد
تفاوت عادت و اعتیاد
« عـادت » و « اعتــیاد » دو اصطلاح و عنوانی هستندكه در افكار عمومی به غلط مشابه و معادل هم در نظر گرفته میشوند در صورتیـكه اختلاف كلی و اساسی با هم دارند .
« عادت » در اصل عبارتست از تطابق موجود زنده با محیط زیـست یا شرایـط جدید و بیسابقه كه در انسان انواع مختلف وجود داشته و در كتاب « معمای عادت » طرح جدیـدی در مورد تعریف و تقسیمبندی آن ارئه گشته و « عادت » بر چهار گروه اصلی بشرح زیر تقسیم شدهاند :
اول - « عادت روحی » كه عبارتست از تطابق روحی و معنوی با مسائل و موضوعات و كلیه پدیدههای جدید و بیسابقهایـكه با آنها انس و عادتی از پیش وجود نداشته تا آثار معنـوی حاد آنها از بین برود ؛ از قبیل خبر خوش یا ناخوش مهمی كه در ابتدا انـسان را بشدت متأثـر نموده و تحت تأثیر خود قرار میـدهد ، مانند اثرات خبر فوت پدر یا مادر و نزدیكان مورد علاقه یا خبر موفقیت در كنكور ورودی دانشگاه و یا خبر اصابت جایـزه بزرگی در قرعهكشی و غیـره . به مرور زمان كه خبر كهنه میـشود ( انسان ضـمن انس گرفتن به آن عادت كرده ) اثرات روانی آن از بین میرود .
دوم - « عادت عضوی » عبارتست از عادت دادن عضوی از اعضاء بدن بكار و فعالیت منظم و مداوم غیرارادی معینی كه قبلاً از روی علم و آگاهی و دخالت شـعور و اراده انسان صورت میگرفته ولی پس از تمرین و تكرار كافی میتواند بطور خودبخودی و غیر ارادی و ناآگاه نیز انجام گیرد ، مانند عادت دادن انگشتان به حروف ماشین تایپ یا عادت دادن دستها و پاها بكارهای معینی مانند دوچرخه سواری و راننـدگی یا به هنرها و صنایع .
سوم - « عادت غریزی » عبارتست از عادت عضوی مشخصی كه به اقتضـای فطری و ناآموخته از بدو حیات در اعضاء وسـلولها و نسوج معینی بوجود آمده و همان خـصوصیات عادت نامبرده دو فوق را داراست مانند كار قلب و كلیـهها و ریـهها و فعالیتهای درونی اعـضاء و نـسوج و سلولهای داخلی بدن كه بطور غیر ارادی و منظم انجام میگیرد .
چهارم - « عـادت حیاتی » عبارتست از تـطابق بدن مـوجود زنده ( تطابق بیولوژیكی ) با شرایط جدید محیط زندگی بخصوص از نظر عوامل فیزیكی وشیمایی مانند تـطابق بدن با گرما و سرما ( عامل فیزیكی ) یا با رژیمهای غذائی و داروئی مختلف ( عامل شیـمیائی ) یـا با آب و هواهای مختلف ( عامل فیـزیكی و شیمیائی توأم ) .
در استعمال دارو بمدت دراز ( و هر نوع تركیبات شیـمیائی مختلف در حد تحمل بدن ) نوعی تطابق بیـولوژیكی بوجود میآید كه در صورت قطع استعمال آن دارو یا ماده شیمیائی معین و بخصوص ( مانند استعمال طولانی داروهای مسـكن یا خواب آور ) ممكنست اختلالات فیزیكی و شیمیائی و بدنبال آن اختلالات فیـزیولوژیكی و بیولوژیـكی محسوس و گاهی غیرقابل تحمل در شخص بوجود آید زیرا بدن در اثر عادت به آن دارو و تطابق با شرایـط مربوط بمصرف آن به یك اعتدال مجازی موقتی رسیـده كه با حذف آن ، اعتدال بدن بر هم میخورد و شخص موقتاًتحت فشار خاصی قرار میگیرد زیرا بدن مستقیماً به آن دارو عادت كرده و خو گرفته است كه ایـن امر در مورد مواد مخدر بسیـار سخت و از تمام انواع عادات بیـولوژیكی یاحیاتی ( تطابق بیـولوژیكی ) دردناكتر و غیرقابل تحملتر است .
« اعتیـاد » عبارتست از تطابق بدن با هر دارو یا ماده شیمیائی خارجی غیرلازمی بمدت طولانی كه یكی از انواع عادات حیاتی یا عادات بیولوژیـكی محسوب میگردد . استعمال مداوم و طولانی مواد مخدر منجر به ایـجاد سختتریـن انواع عادات حیـاتی در بدن میشود كه همان « اعتیـاد به مواد مخدر » میـباشد .
تـریـاك یا تغییر « عـادت » عموماً سهلتر و سریعتر و بـدون عوارض سخت بوده و به مانند ترك اعتیاد با مـشكلات بزرگ روبرو نمیگردد ، در حالیكه « اعـتیاد » علاوه بر لطمات سنگین جانی و خـسارات مالی بسیـار و آماده كردن بـدن به انـواع بیـماریهای جسمی و روحی گوناگون ، از نظر تـرك و رهائی با مشكلات بزرگ و گاهی با زحمات و مشقات و سختـیها و نامـلایمات بیشتری همراه است ولی البته نباید فراموش كنیم كه « ترك اعتــیاد غیر ممكن نیست » و چون عنوان « اعتــیاد » از طرفی اكثراً با « عادت »قابل اشتباه بوده و در تمام موارد نمیتواند مطابق با واقعیـت امر در استعمال طولانی داروهای مختلف و مواد ، صدق و تطابق نمایـد از اینروست كه در سالهای اخیر از طرف محافل علمی و پزشكی تعاریف دیگری انتخاب گردیده كه بیش از هعمه تعاریـف سازمان بهداشت جهانی كاملتر و جامعتر و مطمئنتر و نیز قابل استفاده در تمام جهات استعمال مداوم داروها ( اعم از مخدر و غیره ) بوده و آن انتخاب عنوان « وابستگی به دارو » است.
بیان اعتیاد
در بررسی تاریخ، بشری را نمی توان یافت كه با مسائل مربوط به مواد مخدر دست به گریبان نبوده و شاید بتوان گفت مواد مخدر همزاد با بشر در این جهان یافت شده و تا زمانی كه انسان در این عرصه وجود دارد آن نیز پا بر جاست. مسائل مربوط به مواد مخدر تازگی نداشته و اثرات آن نیز همواره در سرنوشت ملتها و اقوام قابل جستجو است. در كتب تاریخی ایران و حتی در كتاب قانون ابن سینا از اثرات این مواد نامبرده شده است. اما بیشتر گزارشات در مورد مواد مخدرمربوط به زمان صفویه و سپس قاجاریه تا عصر كنونی است همراه با فراز و نشیبهای این دوران كه اشاعه مصرف مواد افیونی مورد توجه بوده است. قوانین یكصد ساله در مورد محدود نمودن مصرف مواد نیز یافت میشود.
در زمان ما مسئله مواد مخدر شكل مخاطره آمیز و كاملا پیچیده ای به خود گرفته و در عین حال گسترش جهانی یافته است. اعتیاد به مواد مخدر علاوه بر زیانهای جدی و خطرناك جسمی از قبیل ابتلا به بیماریهای عفونی واگیردار همچون ایدز - هپاتیت - سل- عوارض و مشكلات عدیده اجتماعی و اقتصادی ازقبیل افزایش جرمهای مرتبط با مواد مخدر همچون جنایت و سرقت، فقر و تكدی گری و هدر رفتن سرمایه های كلان مادی كشورها را بدنبال داشته است. كشور ما دارای جمعیتی جوان است. بیش از 50%جمعیت كشور درسنین زیر 20 سال بوده و 62% از این جمعیت در شهرها ساكن بوده و از هر چهار نفر ایرانی یك نفر در معرض مهاجرت قرار دارد. موقعیت استراتژیك ایران و قرارگیری آن در كنار كشورهایی همچون افغانستان و پاكستان كه جزو تولید كنندگان عمده مواد مخدر بوده و از طرفی ما یك مسئله ترانزیت و عبور مواد مخدر به جهت ویژگیهای خاص منطقه ای از كشور ما یك مسیر مناسب جهت قاچاق مواد مخدرفراهم ساخته و هم بازار مصرف داخلی آن كه رشد روز افزونی داشته است.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی علیرغم تلاش بی وقفه نظام مقدس اسلامی كشورمان و تقدیم بیش از 2700 نفر شهید از نیروهای نظامی و انتظامی این روند رو به رشده بوده است در نتیجه آمار معتادین و نیز عوارض ناشی از اعتیاد افراد افزایش داشته است. برآوردهای رسمی اولیه و ساده از تعداد معتادین و سوء مصرف كنندگان مواد مخدر رقمی حدود 2میلیون نفر را ذكر مینماید و با در نظر گرفتن حداقل یك خانواده 5 نفری مرتبط با این افراد به رقمی حدود 10میلیون نفر انسان كه در ارتباط نزدیك با معضلات و مشكلات ناشی از آن میباشند دست می یابیم. محبوسین زندانهای كشور در سال 77معادل 16.775نفر بوده كه قریب به 60% آنان مرتبط با مواد مخدرو اعتیاد بوده اند.
بر این اساس در ایران به ازای هر 100 هزار نفر ایرانی 260 نفر در زندان به سر میبرند و به عبارت دقیق تر به ازای هر 400 نفر ایرانی یك نفر در زندان میباشد. در 20 سال گذشته قریب 836/53./1 كیلوگرم انواع مواد مخدركشف و ضبط گردیده است در این سالها نزدیك به 381812 نفر قاچاقچی و699557 نفر معتاد شناسایی و دستگیر شده اند قریب 25652 نفر معتاد از سال 62 لغایت 77 درمراكز باز پروری كشور پذیرش شده اند كه این تنها بخشی از آمارهای واقعی نشان دهنده وضعیت بغرنج و نگران كننده از انسانهای این جامعه است كه به ورطه اعتیاد كشیده شده اند. اعتیاد به عنوان یك آسیب ومعضل اجتماعی بهداشتی اقتصادی و فرهنگی با پیچیدگیهای خاص خود حاكمیت ملی امنیت و استقلال كشور ما را تحت تاثیر قرار داده است با توجه به مسائل جنبی آن میتوان ادعا نمود كه ارزشهای انسانی و اسلامی و نیز هویت ملی ما در معرض خطر و آسیب این آفت بزرگ قرار گرفته است. توجه به آمارها نشانگر رشد روزافزون معتادین در اجتماع رو به قوت ما دارد. این موضوع كه قشر جوان جامعه بیشتر در معرض آسیب و آماج اعتیاد می باشند وظیفه همگان را در موضع تقابل با این مشكل خطیرتر می سازد. براستی وظیفه ما افراد این جامعه درقبال این دیو بدسیرت چیست؟ خانواده های ماو والدین ما چه وظیفه و مسئولیتی را بر عهده دارند ؟ دستگاههای تعلیم و تربیت ما چطور ؟آیا مشكل اعتیاد با زدن و بستن و به زندان انداختن و یا اعدام كردن قابل حل است؟ و یا اینكه عزم ملی و جزم تك تك افراد این جامعه در هر لباس و در هر مكان و هر زمان را می طلبد، براستی كدام یك چاره كار است ؟
ال.اس.دی
فهرست مندرجات[نهفتن] |
طرز شناسایی ال.اس.دی
ال.اس.دی به صورت گرد سفید رنگ، قرص، کپسول و همچنین مایعی صاف و روشن و بدون رنگ و بو که گاه برروی کاغذ چکانده میشود یافت میشود. تشخیص آن از طریق رؤیت و به صورت ظاهری غیر ممکن است و وجود آن را میتوان از طریق آزمایشات تحلیل کمی و کیفی مورد تایید قرار داد.[نیازمند منبع]
آثار ال.اس.دی
پس از آنکه ال.اس.دی وارد بدن انسان شد ممکن است ۲۰ تا ۱۲۰ دقیقه هیچ اثری در بدن پدیدار نشود. اما تأثیر آن پس از ۲ الی ۳ ساعت پـس از جـذب آن پـدیـدار میشــود و کم کم به اوج خود میرسد. اعتیاد به ال.اس.دی نوعی اتکا روانی به آن است. یکی از مهمترین عوارض مصرف این ماده تیره شدن مردمک چشم است که بطور کامل در مقابل نور واکنش نشان میدهد. حالت تهوع، استفراغ، سرد شدن بدن و لرزش در بسیاری از اوقات در بدن بیمار مشاهده میشود.[نیازمند منبع]
از دیگر علائم مصرف این ماده، خطوط رنگینی است که به هنگام بسته شدن چشمها در منطقهٔ بینایی پدیدار شده و حرکت میکنند. همین خطوط ممکن است به صورت اشباح و رویدادهای نامفهومی در نظر بیمار پدیدار گردد و یا چهره افراد و سمبلهای رویایی دیگر را به خود بگیرد. اگر شخص معتاد به ال.اس.دی چشمهایش را باز کند، رنگها را اشباعشدهتر خواهد دید. عمق تصاویر و اشیاء در نظرش تشدید خواهد شد و بعد تصاویر طولانی تر میشود. اشیای ثابت ممکن است در نظرش به حرکت در آیند و به عمق کابوسهای مختلف خواهد رفت و گاهی چیزهایی پیرامون خود خواهد دید که سایرین توان دیدن آن را ندارند. در این حالت توهمی اشیا در نظر بیمار نوعی زیبایی و معنا پیدا میکنند.
در بعضی افراد معتاد نیز خلاف این عادت دیده میشود. مثلاً قدرت شنوایی تشدید شده و زمزمههایی نامفهوم در آن میآمیزد. ذائقه، شامه و لامسهٔ معتاد به صورتهای گوناگون تغییر میکند و تجارب، توام با هراس و وحشت و درد است. مغز کار عادی خود را رها میکند و در خیالات غرق میشود. تفکرات منطق کمتری در ذهن شکل میگیرد. خود و شخصیت فرد خرد شده و درک وجود خود متغیر میگردد و در نهایت معتاد تمامی وجود، فکر و شخصیت خود را از دست میدهد. اگر این تغییرات شدید و ضربهزننده به صورت وحشت و از خود بیخود شدن ادامه و رشد پیدا کند، باعث مختل شدن تعادل روانی معتاد خواهد شد.
مصرف بسیار کم این ماده (حدود نیم میلیگرم) نیز خطرناک است و ممکن است پس از استعمال آن علائم مسمومیت شدیدی از قبیل پیدایش اختلالاتی در سلسله اعصاب خودکار، بی نظمی در حرکات انبساط حدقهٔ چشم، اختلالاتی در ضربان قلب، قابلیت تحریک شدید و حالت تهوع را به دنبال میآورد که این اختلالات با احساس خوشی و خندههای ناگهانی بدون علت و ضعف عمومی در بدن و اضطراب و نیز اشکال و تصاویر رنگی کاذبی در نظر شخص ظاهر شده که تخیلات بیاساس ایجاد میکند، همراه است.
این ماده امراض مغزی ایجاد میکند و عوارض روانی حاصله از آن، بیش از همه شباهت به انواع اختلالات روانی از ردیف روانگسیختگی یا نوعی از جنونهای آنی دارد.
بسیاری از مصرف کنندگان حواس پنجگانهشان تحت تأثیر این ماده قرار میگیرد و احساسات دروغین در آنها ایجاد میشود و آنها احساس میکنند قادر به پرواز هستند و به همین دلیل از ساختمانهای بلند خود را به بیرون میافکنند و جان خود را از دست میدهند.
آزمایشهایی نمایانگر توهمزا بودن ال.اس.دی
در گربههایی که ال.اس.دی به بدنها آنها وارد شده بود مشاهده شد که تغییر حالت روانی موجب آن شده که بر خلاف حالات طبیعی گربه از موش ترسیده و پا به فرار بگذارد. تأثیر این دارو بر روی عنکبوتها نشان داد که این حیوان با سرعت و مهارت عجیبی شروع به تنیدن تارهای پیچیده و درهم و نامنظمی مینماید و بررسی رفتار سربازانی که پس از استعمال ال.اس.دی از آنان فیلم برداری شده بود نشان میداد که آنان موقعیت خود را درک نکرده و قادر به انجام دستورات فرمانده خود نیستند. [نیازمند منبع]
اولین آزمایش اتفاقی بیانگر آثار ال.اس.دی
«وقتی که روی تختخوابم دراز کشیدم در عالم هزیان و هیجان و مستی غوطهور شدم. تمام اثاث خانه به دنبال هم حرکت میکردند و پیوسته تغییر رنگ میدادند. به نظرم میآمـد که سـتارگان آبـی رنـگ آسـمان روی سـقـف خانههای شهر فرو میریزند. پس از دو ساعت که در عالم بیخبری بودم، یادم آمد که همان روز مقدار کمی از عصاره قارچ چاودار خوردم. فردای همان روز تصمیم گرفتم که همان آزمایش را با مصرف مقدار یک هزارم میلی گرم از این دارو تکرار کنم و نتیجه را یادداشت کنم و یادداشتم چنین بود؛ چهل دقیقه پس از خوردن این مقدار مختصری احساس سرگیجه کردم و بی اختیار قهقههٔ خنده سر دادم. جثهٔ کسانی که در اطرافم بودند به طور عجیبی کوچک شد. از همکارم در خواست کردم که مرا با دوچرخه به یک ویلا هدایت کند. با اینکه باسرعت با دوچرخه پا میزدیم، ولی احساس میکردم از جای خود تکان نمیخورم. پس از ۶ ساعت وضع عادی خود را باز یافتم.» [نیازمند منبع]
روش درمان بیماران ال.اس.دی
درمان شامل فراهم کردن یک محیط آرام، آرام بخشی با نوعی دارو (بنزو دیازپینها)، مایعدرمانی (هیدراسیون) و مصرف هالوپریرول در موارد توهمهای وحشتزا است. ساکشن معده (مکیدن یا مکش) و اسیدی کردن ادرار به کمک کلرید آمونیوم یا اسید آسکوربیک برای افزایش دفع میتواند مفید باشد.[نیازمند منبع
کوکائین
کوکایین آلکالوییدی است که از برگهای درخت کوکا استخراج میشود. کوکایین به صورت منشورهای کوچک متبلور میشود و بسیار کم در آب محلول است ولی در الکل و اتر کاملاً حل میشود. کوکایین در دمای ۸۹ درجه سانتیگراد ذوب میشود. املاح کوکایین در پزشکی استفاده میشوند و از مهمترین آنها کلریدرات کوکایین است. کوکایین یک بیحس کنندهٔ موضعی و ضد درد میباشد و بیشتر در چشم پزشکی جهت بیحس کردن قرنیه استفاده میشود.
کوکایین به عنوان یک مادهٔ مخدر هم استفاده میشود. معتادان به کوکایین آن را از راه بینی یا از راه تزریق استفاده میکنند. این اعتیاد موجب اختلالات جسمی و روحی شدید میشود. کراک کریستالهای ارزانقیمت و خالص نشده کوکائین است. کوکایین با انتقال دهنده های دوپامین،نورآدرنالین وسر تونین وابستگی دارد. [۱] کوکایین باعث بسته شدن باز جذب دوپامین میشود و مهمترین عامل میانجی تاثیرات تحریکی روانی حرکتی و تقویت کنندگی است .شواهد اخیر این موضوع را نشان میدهد که دوپامین همانند گیرننده ها ،نقش مهمی در حالت سر خوشی و تاثیرات تحریکی کوکایین دارد . آنتاگونیست به طور قابل ملاحظه ای تاثیرات محرک و سرخوشی کوکایین را تقلیل داده ،میل به کوکایین را در افراد وابسته به آن کاهش میدهد. [۲]
تاثیرات نامطلوب بهداشتی و روان شناختی مصرف کوکایین
در ایالات متحده آمریکا ،تزریق کوکایین،خواه به تنهایی یا به صورت ترکیب با هرویین رواج دارد .تزریق های مکرر همراه با سوزن های مشترک ،احتمال خطر جنسی ،عفونت HIVرا افزایش می دهد. [۳]ارتباط بین مصرف کوکایین و خطر ابتلا به HIVدر اروپا [۴]و استرالیا[۵]نیز گزارش شده است. در ایالات متحده آمریکا مصرف معمولی کوکایین با میزان بالای اضطراب و اختلالات عاطفی ارتباط بسیاری داشته است. [۶]مصرف مکرر کوکایین ، همانند آمفتامین ، با افزایش سایکوز اسکیزوفرنیک گونه ارتباط دارد.[۷] اگر چه کوکایین مثل مواد افیونی مسمومیت ندارد ،اما در مصرف بالا می تواند کشنده باشد. [۸]از آنجا که کوکایین بر روی قلب اثر سمی دارد و در سیستم عروقی –قلبی فرسودگی ایجاد می کند ،مصرف بالای آن می تواند باعث ایست قلبی و حوادث عروقی –مغزی شود. [۹]مصرف کوکایین نیز موجب مسمومیت عصب می گردد.[۱۰]
حشیش
|
|
حشیش مادهایست که از ترشحات چسبنده گل، برگ و ساقه گیاه شاهدانه مؤنث به صورت صمغ به دست میآید، رنگ آن سبز تیره و گاهی قهوهای مایل به سبز و تقریباً شبیه حنا است.
شاهدانه در حالت گیاهی، ماریجوانا و در حالت صمغی، حشیش یا گراس نامیده میشود. در اصل حشیش شکل خالصتری از ماریجوانا است. روغنی که از صمغ شاهدانه تهیه میشود، خالصترین حالت ماده توهمزای مصرفی است که از شاهدانه به دست میآید. تأثیر حشیش، ناشی از مادهایست به نام T.H.C (تترا هیدرو کانا بینول) که یک ماده توهمزای طبیعی به شمار میرود.
فهرست مندرجات[نهفتن] |
مصرف پزشکی
حشیش به عنوان مسکن و ماده رفع بی خوابی که ایجاد آرامش میکند و THC و دیگر مشتقات برای درمان برخی از بیماریها از جمله آسم و صرع میتواند مورد استفاده قرار گیرد، ولی در حال حاضر فقط در درمان حالت تهوع و استفراغ ناشی از شیمی تراپی در درمان سرطان، استفاده میشود.
- از نظر طبقه بندی فارماکولوژی، تضعیف کننده یا محرک سیستم اعصاب مرکزی است. [۱]
نامهای دیگر
- اصطلاحات عامیانه (به جای حشیش): بنگ، گراس، علف، ماریجوانا (فرم گیاهی)، سیگاری، جوینت، دوپ و...
- بنگ: به سرشاخههای گلدار یا بهمیوهنشسته و خشکشده بوته شاهدانه هم میگویند.
در کشور افغانستان نوعی مخلوط نوشیدنی از مواد مختلف و روغن شاهدانه ماده میسازند و مصرف میکنند که نشئگی آن با مصرف دودی متفاوت و طولانی و از ماندگاری بیشتری برخوردار است و مطابق با فتوای علمای مسلمان حلال است. در رسالات مختلف در مورد حشیش آمدهاست: حشیش را چنانچه در آن چیزی بریزند که روان شود، پاک است.
- چرس: حشیشی که از رزین آماده شده از سرشاخههای گلدار و به میوه نشسته گیاه بالغ شاهدانه تهیه میشود و از انواع دیگر آن مرغوبتر است. [نیازمند منبع]
اثرات مصرف
- توهم ذهنی
- تغییر در درک رنگ و صدا
- افزایش اشتها
- سرخی چشمها
- گیجی و بیتوجهی به اطراف
- تند شدن ضربان قلب و افزایش اضطراب
- احساس تشنگی، خشک شدن و کف کردن بزاق دهان
- آسیب حافظهٔ بلند مدت و حافظهٔ کوتاه مدت[نیازمند منبع]
اثرات کوتاه مدت:
باید دانست که اثرات حشیش با توجه به مقدار و نوع استفاده (کشیدن یا خوردن) متفاوت است. وضعیت جسمی و سلامت فرد از جمله وزن، اندازه، خلق و خوی فرد، درجه تحمل و... فرق میکند. اثرات کشیدن حشیش در عرض چند دقیقه پس از مصرف ظاهر میشود و ۲ تا ۴ ساعت باقی میماند. در صورت خوردن هضم آن به طور بطی و کند صورت میگیرد. لذا اثر آن به تدریج و طولانی تر میگردد، معمولا فرد پس از مصرف حشیش احساس آرامش و راحتی میکند، قوه درک و احساس او افزایش مییابد، رنگها به نظرش شفاف تر و روشن تر میآیند، صدها به نظر از فاصله دورتر به گوش میرسد. به هر حال در ادراکات حسی به خصوص بینایی و شنوایی تحریف به وجود میآید، اشتها افزایش مییابد، مخصوصا در مورد غذاهای شیرین.
از اثرات کوتاه مدت دیگر مصرف حشیش عبارتند از: خواب آلودگی، قرمز شدن چشمها، افزایش ضربان قلب، خشکی دهان و گلو، گشادگی مردمک چشم، مختل شدن قوه حافظه و تمرکز فکری به طور موقت، اختلال درک زمان و مکان، اضطراب، افسردگی، هیجان، تحرک زیاد، تحریک پذیری، تند مزاجی، بی قراری، پر حرفی، خندههای بی دلیل، احساس طرد شدگی، ترس و وحشت، دگرگونی و تغییر شکل فضا و زمان – اختلال در هماهنگی و تعادل در راه رفتن، احتمالا اوهام که اغلب توام با حالت پارانویایی به خصوص در مصرف مقدار زیاد آن همراه است. دوز معمولی آن، مهارتهای کاربردهای ماشینی را لطمه میزند، از این رو به خصوص رانندگی در حین مصرف حشیش بسیار خطرناک است، ماده T. H. C. که ترکیب فعال حشیش است در بدن افرادی که تصادفات شدید رانندگی داشتهاند و منجر به جراحات سختی گردیده، دیده شدهاست.
اثرات عمده بلند مدت:
تحقیقات نشان میدهد که اثرات سوء مصرف حشیش به خصوص در بین جوانان و بزرگسالان حتمی است از جمله: از دست دادن انگیزه و علایق، آسیب به حافظه و تمرکز فکر، عدم قابلیت رانندگی، کاهش قوای دفاعی بدن در برابر عفونتها و بیماریها، گیجی و سردرگمی، فقدان انرژی و... در اثر استفاده مرتب و مداوم حشیش پیش میآید.
هم چنین خطر ابتلا به برونشیت مزمن، سرطان ریه و بیماریهای دستگاه تنفسی در مصرف کنندگان منظم حشیش بیش از دیگر گروههاست. کشیدن سیگار ماری جوانا و حشیش آسیب شدیدی به دستگاه تنفسی میزند، زیرا تار موجود در آن، دو برابر قوی تر از تار موجود در سیگار معمولی است. هم جنین عوامل ایجاد کننده سرطان در تار موجود در حشیش خیلی بیش از سیگارهای معمولی است.
مطالعات و تحقیقات نشان میدهد که رشد طبیعی بک نوزاد به وسیله مصرف مرتب حشیش یا ماری جوانا به وسیله مادر، در دوران بارداری میتواند به طور جدی آسیب ببیند. آزمایشات بر روی حیوانات نشان داد که نوزادان حیوانات آزمایشگاهی که در دوران بارداری تحت مصرف این ماده قرار گرفته بودند، دارای برخی از ناهنجاریها و رفتار غیر عادی بودند، در اثر مصرف مداوم وابستگی روانی و تحمل ایجاد میشود، نشانههای ترک شامل اضطراب، عصبانیت، از دست دادن اشتها و بی خواب و بد خوابی است.[۲]
تریاک
| هشدار: با این که تلاش میشود که اطلاعات ارائه شده در مقالات صحیح و کامل باشند، اما ویکیپدیا هیچ مسئولیتی در قبال درستی اطلاعات مربوط به داروها یا کارکرد و مضرات آنها به عهده نمیگیرد. |
تریاک عصاره در هوا خشک شده گل خشخاش است که با تیغ کشیدن به دور کاسبرگ این گل به دست می آید. واژه تریاک با ریخت تریاق به عربی هم راه یافته است. این واژه در زبان فارسی معنای پادزهر را میرساند. این واژه به گونه theriac وارد زبانهای اروپایی نیز شده است.
بیش از ده درصد تریاک را مرفین، نوعی آلکالوئید تشکیل میدهد. مرفین از طریق فرایندهای شیمیایی به هروئین تبدیل میشود و تریاک بیشتر برای تولید هروئین کشت میشود. در تریاک آلکالوئیدهای دیگری نیز وجود دارد، از جمله؛ کدئین، پاپاورین و نوسکاپین و تبائین.
از قسمتهای دیگر گیاه خشخاش و گیاهان همخانواده آن مواد دیگری با خصوصیات مشابه و ضعیفتر از تریاک بهدست میآیند.
کشت تریاک بهمنظور استفاده غذایی، تخفیف درد و بیحس کننده و همچنین مراسم مذهبی حداقل از عصر برنز به این سو ادامه داشته است. سومریان، آشوریها، مصریها، اهالی جزیره کرت، مینوسیان، یونانیان، رومیها، ایرانیان و اعراب هر یک در معرفی این گیاه نقشی داشتهاند.
تریاک بیش از همه بهدلیل خصوصیات ضد درد و بیحس کننده آن که موجب میشد تا اعمال جراحی ممکن شود، مورد توجه پزشکان و جراحان بود. مصرف تریاک به شکل سنتی آن تا هنگام جنگ داخلی آمریکا ادامه یافت. از آن پس با استخراج مرفین و قابلیت تزریق آن این دارو به مهمترین داروی ضد درد برای مجروحان جنگی تبدیل شد. مرفین هنوز هم پرمصرف ترین دارو برای مجروحان جنگی و مصدومان سوانح است.
فهرست مندرجات[نهفتن] |
خواص درمانی
تریاک از ترکیبات مختلفی تشکیل می شود که عملکرد همگی آن ها در بدن همانند کار هورمون های ضد درد ( اندورفین ها ) است که از طریق تأثیر بر سلسله اعصاب مرکزی موجب تخفیف احساس درد در بدن می شوند، برای سایر استفادههای پزشکی تریاک و مشتقات ان می توان از کنترل کردن سرفه ، اسهال و نشانههای سرماخوردگی و درمان افسردگی نام برد. سرخوشی و نشئگی که توسط این مواد ایجاد می شود همواره موجب سوء مصرف این دارو از زمان پی بردن بشر به اثرات شگفت این ماده بوده است. تاریخچه
کشت خشخاش نخستین بار ۳۴۰۰ سال پیش از میلاد در جنوب میانرودان صورت گرفت. سومریها آن را گیاه لذت می نامیدند، هنر کشت خشخاش بعدها به آشوریان و سپس به بابلیها منتقل شد و از آن جا به مصر راه یافت. در سدهٔ ۱۳ پیش از میلاد دوران طلایی تریاک با کشت گسترده آن در تبس پایتخت مصر آغاز شد، بازرگانان تریاک را از مصر به کارتاژ، یونان واروپا می بردند. پس از آن کشت خشخاش در قبرس پیشرفت قابل ملاحظه ای داشت و تریاک که یکی از مهمترین داروهای یونان در آن هنگام شمرده می شد ازطریق حمله اسکندر به ایران و هند راه یافت. تریاک در قرن چهارم میلادی به چین هم رسید، اما فقط پس از پایان سدههای میانه و آغاز سفرهای دریایی دولت های اروپایی بود که آنان تجارت پرسود تریاک را دریافتند.
مصرف تفریحی تریاک به طور گسترده از سده ۱۵ در چین آغاز شد. در ابتدا به دلیل کمیابی و گرانی بهندرت اتفاق میافتاد. اما از قرن هفده به بعد تجارت تریاک شکل منظمی پیدا کرد و با گسترش مصرف آن ویژگی اعتیادآوریش مشخص شد. در ۱۷۲۹ (میلادی) مصرف تریاک در چین ممنوع شد. موازنه منفی تجاری انگلیس در مقابل چین موجب شد که انگلیسیها برای افزایش صادرات خود و بهبود ذخایر ارزیشان، چینیها را به مصرف تریاک که در هند کاشته میشد تشویق کنند.
مخالفت امپراتور چین با بارگیری محمولههای تریاک در بنادر این کشور به دو جنگ تریاک در ۱۸۴۰ و ۱۸۵۸ میان بریتانیا و چین منجر شد. چین در هر دو جنگ شکست خورد و انگلیسیها تجارت تریاک را در سراسر چین بهدست آورند. رفته رفته با افزایش مصرف, تولید تریاک در داخل چین نیز آغاز شد تا جائی که در سال ۱۹۰۵ بیش از یکچهارم مردان چینی به تریاک اعتیاد داشتند.
در سایر نقاط دنیا تا قبل از اواخر قرن نوزدهم مصرف تفریحی یا اعتیادآور تریاک بسیار بهندرت اتفاق میافتاد.
منبع شبهافیونیها
برخی از مواد شبهافیونی مانند مورفین و کدئین به طور طبیعی در تریاک موجودند. مواد شبهافیونی دیگر مانند هروئین با اضافه کردن مواد شیمیایی دیگر به مرفین ساخته میشوند البته امروزه بسیاری داروهای شبهافیونی از تریاک استخراج نمیشوند بلکه به طور مصنوعی ساخته میشوند. از جمله داروهای شبهافیونی که شرکتهای دارویی آنها را میسازند میتوان به اکسیکدون، مپریدین، هیدروکدون و هیدرومورفین اشاره کرد.
شکل ظاهری
داروهای شبهافیونی با استفاده پزشکی به اشکال گوناگون، قرص، کپسول، شربت، محلول و شیاف وجود دارند. تریاک مادهای صمغمانند است که از تخمدان گل گیاه خشخاش به دست میآید و معمولاً به صورت تکهها یا گرد قهوهای تیره عرضه میشود و معمولاً تدخین یا خورده میشود استفادهها
پزشکان و دندانپزشکان شبهافیونیها را برای تسکین دادن دردهای حاد یا مزمن ناشی از بیماری، جراحی یا جراحتها تجویز میکنند. داروهای شبهافیونی همچنین برای تخفیف دادن سرفه متوسط تا شدید و اسهال نیز به کار میروند. شبهافیونیهایی مانند متادون و بوپرونورفین برای معالجه اعتیاد به شبهافیونیهای دیگر مانند هروئین کاربرد دارند. افراد همچنین برای نشئه شدن و ایجاد سرخوشی به سوءمصرف شبهافیونیها میپردازند. گرچه در این مورد معمولاً توجه به داروهای غیرقانونی مثل هروئین معطوف میشود، اما برخی از داروهای شبهافیونی قانونی تجویز شده توسط پزشکان کدئین، هیدرومورفون، اکسیکدون، مرفین و... نیز مورد سوءمصرف قرار میگیرند. یک علامت هشدار دهنده در این مورد تجدید مکرر نسخه این داروها است. افرادی که این دادهها را مورد سوءمصرف قرار میدهند ممکن است به پزشکان مختلف مراجعه کنند و از هر یک از آنها نسخه این داروها را بگیرند. این داروها همچنین از دارو خانهها نیز دزدیده شده و در خیابان به فروش میرسند، خود شاغلان حرف پزشکی هم که به این داروها دسترسی دارند در خطر سوءمصرف این داروها قرار دارند و ممکن است به آنها وابسته شوند.
احساسهای پدیدآمده
نحوه اثر مواد شبهافیونی به چند عامل بستگی دارد: - مقدار مصرف - توالی بین موارد مصرف و مدت کلی مصرف - شیوه مصرف، خوراکی یا تزریقی - خلق و خوی، انتظارات و محیط زندگی - سن فرد مصرف کننده - وجود بیماری جسمی یا روانی قبلی - مصرف الکل و سایر داروها اعم از داروهای تجویز شده توسط پزشک، داروهای بدون نیاز به نسخه، داروهای گیاهی و داروهای غیرقانونی. مقادیر کم مواد شبهافیونی احساس درد و پاسخ عاطفی به درد را مهار میکند. این مواد همچنین نشئگی و خواب آلودگی، آرمیدگی عضلانی، اشکال در تمرکز، تنگ شدن مردمک ها، اندکی کاهش یافتن در سرعت تنفس، تهوع، استفراغ، بی اشتهایی و تعریق به وجود میآورند. با مقادیر بالاتر مصرف این مواد این آثار شدیدتر میشوند و مدت بیشتری به طول میانجامد. سرعت و شدت آثار مواد شبهافیونی بستگی به چگونگی مصرف دارو دارد. هنگامی که این مواد به طور خوراکی مصرف میشوند، این آثار به تدریج ظاهر میشوند و معمولاً پس از ده تا بیست دقیقه احساس میشود هنگامی این مواد به صورت تزریق داخل وریدی مصرف میشوند، آثار با بیشترین شدت و در طول یک دقیقه احساس میشوند. • این احساسات چه مدت به طول میانجامد هنگامی که شبهافیونیها برای تخفیف دادن درد خورده میشوند، طول مدت اثر آنها تا حدی بر حسب نوع مصرف شده متفاوت است، گرچه به طور کلی یک دوز واحد بسیاری از این مواد میتواند برای چهار تا پنج ساعت درد را تسکین دهد.
خطرات
شبهافیونیها در صورتی که بدون نظارت پزشک مصرف شوند خطرناکند. همه مواد شبهافیونی به خصوص هروئین هنگامی در مقادیر زیاد مصرف شوند یا هنگامی به همراه سایر داروهای مهار کننده مغز مانند الکل یا داروهای بنزودیا زپینی مانند دیازپام مصرف شوند ممکن است باعث مرگ فرد شوند. علت این است که مواد شبهافیونی فعالیت بخشی از مغز که عهده دار کنترل کردن تنفس است را مهار میکنند و در مقادیر زیاد ممکن است باعث قطع تنفس و مرگ شوند. علائم مسمومیت با مقادیر زیاد این مواد شامل کندشدن تنفس، کبودی پوست و بالاخره اغما است. مرگ معمولاً به علت قطع تنفس رخ میدهد. این افراد را اگر به موقع به بیمارستان رسانند، میتوان با داروهایی مانند نالوکسان که آثار مواد شبهافیونی از جمله آثار آنها در مهار کردن تنفس را برطرف میکنند، معالجه کرد.افرادی که به دنبال آثار نشئه زای مواد شبهافیونی هستند، ممکن است با توجه به بی اثر شدن تدریجی این مواد برای رسیدن به حالت نشئگی مداوماً مقدار مصرف خود را افزایش دهند. با افزایش میزان مصرف، فرد در معرض خطر مسمومیت و داروزدگی (Overdose) قرار میگیرد. اگر افرادی که به علت مصرف دراز مدت دچار تحمل نسبت به این مواد شده اند، مدتی مصرف این مواد را قطع کنند و سپس همان مقداری که پیش از قطع مصرف میکرده اند، را دوباره آغاز کنند، خطر مسمومیت اوردوز شدن زیاد است. برخی افراد برای افزایش شدت اثر نشئهآور مواد شبهافیونی را تزریق میکنند. تزریق این مواد در موارد غیر پزشکی خطر بالای سرایت عفونت و بیماریها به علت سرنگهای آلوده، استفاده مشترک از سرنگ و ناخالصیهای موجود در مواد را ایجاد میکند. میزان شیوع ایدز و هپاتیت به خصوص در میان مصرف کنندگان تزریقی این مواد بالا است. مواد مخدر خیابانی تقریباً هیچ گاه خالص نیستند و قرصها و کپسولهای دارویی، هنگامی که برای تزریق رقیق میشوند، حاوی موادی هستند که میتوانند به طور دائم به وریدها یا اندام صدمه بزنند، استفاده از شبهافیونیهای کوتاه اثر مانند هروئین حین بارداری میتواند باعث زایمان زودرس، وزن کم هنگام زایمان، بروز علائم ترک در نوزاد و مرگ نوزاد شود. زنان بارداری که به شبهافیونیها معتادند با متادون، یک شبهافیونی طولانی اثر، مورد درمان قرار میگیرند تا از به وجود آمدن علائم ترک جلوگیری شود.
اعتیاد
شبهافیونیها میتوانند اعتیاد ایجاد کنند. هنگامی که مواد شبهافیونی به طور گاهگاهی تحت نظارت پزشک مصرف شوند، خطر اعتیاد و خوگیری ناچیز است اما افرادی که به طور منظم به خاطر آثار لذت بخش این مواد را مورد مصرف قرار میدهند، به زودی نسبت به این آثار دچار سنگینشدن عمل (Tolerance) میشوند (به این معنا که با همان مقدار قبلی مصرفشان نشئه نمیشوند) این افراد برای رسیدن به همان شدت اثر مجبورند مقدار بیشتری از دارو را مصرف کنند. مصرف مزمن یا سوءمصرف شبهافیونیها میتواند به وابستگی جسمی و روانی منجر شود. افراد هنگامی «وابستگی روانی» به یک دارو یا ماده پیدا میکنند که آن ماده یا دارو به محور افکار، احساسات و فعالیتهای آنها بدل میشود به طوری که نیاز به مصرف آن دارو به صورت یک اجبار یا میل شدید در میآید. در «وابستگی جسمی»، بدن به حضور دارو عادت میکند و در صورت کاهش یا قطع مصرف دارو علائم ترک بروز میکند. فردی که وابستگی جسمی دارو به شبهافیونیها دارد حدود شش تا ۱۲ ساعت پس از آخرین مصرف یک شبهافیونی کوتاه اثر مانند هروئین و یک تا سه روز پس از آخرین مصرف یک شبهافیونی طولانی اثر مانند متادون دچار علائم ترک خواهد شد. علائم ترک در شبهافیونیهای کوتاه اثر شدید است و به سرعت به سراغ فرد میآید، در شبهافیونیهای طولانی اثر این علائم تدریجی تر بروز میکند و شدت کمتری هم دارد. علائم ترک شامل ناآرامی، خمیازه کشیدن، اشکریزش، اسهال، دردهای قولنجی شکم، دانه دانه شدن پوست و آبریزش بینی است. این علائم با میل شدید به دارو و جست وجو برای پیدا کردن آن است. این علائم معمولاً پس از یک هفته فروکش میکند، گرچه برخی علائم مانند اضطراب، بی خوابی و میل شدید برای ماده مخدر ممکن است برای مدتی طولانی ادامه پیدا کند. علائم ترک مواد شبهافیونی، برخلاف علائم ترک الکل، ندرتاً حیات فرد را به خطر میاندازد. • آثار درازمدت مصرف شبهافیونیها چیست مصرف دراز مدت شبهافیونیها میتواند باعث ناپایداری خلقی، تنگ شدن مردمکها (اختلال در دید شبانه)، یبوست، کاهش میل جنسی و بی نظمیهای قاعدگی شود. اعتیاد به مواد شبهافیونی میتواند به آثار مخرب درازمدت اجتماعی، مالی و عاطفی منجر شود.
الکل
در شیمی به هر ترکیب شیمیایی که یک گروهِ هیدروکسیل (-OH) متصل به کربن یک آلکیل داشتهباشد، الکل گویند. فرمول کلی یک الکل سادهٔ عیر حلقهای CnH2n+1 است. در شیمی الکلها در شمار گروه مهمی از ترکیبهای شیمیایی هستند و در واکنشهای گستردهای شرکت میکنند و بسیاری از ترکیبهای شیمیایی از آنها به دست میآیند، به طوری در کتاب شیمی آلی موریسن و بوید آمدهاست که اگر به شیمیدانی بگویند او را با ده ترکیب شیمیایی دریک جزیره تنها خواهند گذاشت الکل یکی از آنها خواهدبود.
به طور کلی، زمانی که نام الکل به تنهایی به کار میرود، معمولاً منظور اتانول است که همان الکل گرفتهشده از جو یا عرق یا همان مشروبات الکلی میباشد. اتانول مایعی بیرنگ و فرار وبا بویی بسیار تند است که از تخمیر شکرها به دست میآید. همچنین گاه به هر گونه نوشیدنی که الکل داشتهباشد، الکل میگویند. هزاران سال است که معمولاً الکل به عنوان یکی از عاملهای اعتیادآور به شمار میآید.
الکلهای دیگر بیشتر با صفتهای مشخصکنندهٔ ویژهٔ خود میآیند مانند الکل چوب (که همان متانول است) یا ایزوپروپیل الکل. پسوند «ول» نیز در پایان نام شیمیایی همهٔ الکلها میآید.
فهرست مندرجات[نهفتن] |
[ویرایش] تاریخچه
الکل را نخستین بار ابوبکر محمد بن زکریای رازی پزشک و شیمیدان ایرانی از تقطیر شراب تهیه کرد.[۱] وی آنرا الکحل نامید. بعدها یک آمریکایی بنام دکتر واندیک آن را الکل نامید.
گرچه تاریخ تهیه شراب در به هزاران سال پیش در ایران نیز میرسد اما تا زمان رازی کسی الکل را خالص نکرده بود.[نیازمند منبع]
[ویرایش] ریشهشناسی
نظریهٔ غالب بر این است که از آنجا که نخستین بار که زکریای رازی الکل را کشف کرد، آن را با نامِ تازیِ «الکحل» خواند و از آنجا آن را اعراب «الکحول» نامیده و سرانجام در فارسی الکل نام گرفت ولی از آنجا که در عربی «الکحول» نمیتواند از «الکحل» مشتق شدهباشد این احتمال وجود دارد که این واژه از واژهٔ «الغول» که در قرآن آمدهاست گرفته شدهباشد و ریشهای اروپایی داشته باشد.[۲]
[ویرایش] ساختار و دستهبندی
الکلها بسته به نوع کربن[۳] که به گروه OH- پیوند دارد، به سه دسته نوع اول، نوع دوم یا نوع سوم طبقهبندی میشوند: ![]()
[ویرایش] نمایش کلی انواع الکل
- الکل نوع اول CR(H)۲-OH.
- الکل نوع دوم C(R)۲H-OH.
- الکل نوع سومC(R)۳-OH.
[ویرایش] خواص فیزیکی الکلها
[ویرایش] دمای جوش
الکلها در میان هیدروکربنهای هم وزن خود دمای جوش بالاتری دارند که آن را میتوان به پیوند هیدروژنی الکلها دانست که سبب میشود انرژی بیشتری برای شکستن پیوند بین مولکولی آنها نیاز باشد.
[ویرایش] حلالیت
با توجه به این که پیوند بین الکلها مانند آب، پیوند هیدروژنی است به هر اندازهای در آب حل میشود. همچنین با توجه به این که الکلها از یک سو بخشی آلی داشته و از سوی دیگر گروه هیدروکسید دارند بسیاری از مواد آلی را نیز حل میکنند.
محلول ید در محلول آب و الکل را تنتورید میگویند و برای گندزدایی به کار میروند.
[ویرایش] زهرآگینی
الکلها بیشتر بویی تند و زننده دارند و اتانول از دوران پیش از تاریخ به دلیلهای گوناگون بهداشتی، رژیمی، مذهبی و تفریحی به عنوان نوشیدنی الکلی به کار میرفتهاست. هرچند استفادهٔ کم و گهگاه الکل میتواند بیزیان باشد، اندازههای بیشتر آن سبب مستی شده و در مقدارهای بیشتر میتواند به اختلالات تنفسی و حتی مرگ نیز بینجامد.[۲]
الکلهای دیگر بیشتر از اتانول سمیتر هستند، که این نیز بیشتر به دلیل نیاز به زمان بیشتر برای تغییر در فرایند سوخت و ساز است و حتی گاه در فرآیندهای دگرگشت(متابولیسم) مادههایی سمی میسازند. برای نمونه متانول، که همان الکل چوب است، به وسیلهٔ آنزیمها در جگر اکسایش مییابد و مادهٔ سمی فرمالدهید تولید میکند که میتواند سبب کوری یا مرگ شود.
یکی از راههای کارا در پیشگیری از سمیت فرمالدهید، فراهم آوردن اتانول در کنار آن است چون آنزیمهای هیدروژنزدایی که از متانول فرمالدهید میدهند بر اتانول اثر بیشتری دارند، بدین گونه از پیوند و عمل بر روی متانول پیشگیری میکند. در این زمان متانول باقیمانده وقت دفع از راه کلیهها را پیدا کرده و فرمالدهید باقیمانده نیز به فرمیک اسیدتبدیل میشود.
[ویرایش] نامگذاری
شاهدانه
شاهدانه گیاهی یک ساله با برگهای قطرهای است. میوه این گیاه ریز و روغنی بوده و خاصیت آرامش بخش دارد که از آن برای درمان تخدیر نیز استفاده میشود. از عصاره این گیاه حشیش تولید میکنند و از برگ آن نیز ماده توهمزای ماری جوانا تولید میشود.
گیاهی شبیه به گزنه که بلندیش تا دو متر میرسد برگهایش دراز است و دانههایی به اندازه فندق دارد که روغنی و بدبوست و از آن روغنی میگیرند که به مصرف تهیه صابون میرسد. از سر شاخههای گلدار آن بنگ و چرس گرفته میشود.
تبلیغات



